آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٩٢ - فائده، در طبقات هوا و عناصر ديگر

فائده، در طبقات هوا و عناصر ديگر

ميان حكماء خلاف است، خواجه نصير در تذكره گفته طبقات عناصر هشت است.

١- طبقه آتش صرف.

٢- طبقه مخلوط از آتش و هواى سوزان كه دودهاى برآمده از زمين در آن نابود شدند، و ستاره‌هاى دنباله دار و تير شهاب و مانند آن از ستونهاى سوزان و شاخ دار در آن پديد شوند، و بسا كه بهمراه فلك اعظم بچرخند[١].

٣- طبقه هواى حارّ كه در آن شهابها پديد آيند.

٤- طبقه زمهرير سرد كه منشأ پيدايش ابر و رعد و برق و صاعقه است.

٥- هواى گرم و درهم مجاور زمين و آب.

٦- طبقه آب كه مقدارى از كره آن باز است و زمين خشك پيدا است بعنايت خداوند براى آنكه مسكن جانداران نفس كش باشد.

٧- طبقه زمين آميخته با ديگر عناصر كه در آن كوه و معدن و بسيارى از گياهان و جانوران پديد آيند.

٨- طبقه زمين صرف گرد مركز، برخى، نُه شمرده‌اند.

٩- طبقه گل كه خاك مخلوط بآبست و نهم طبقه خاك صرف.

برخى ٧- شمرده يكم طبقه آتش خالص و ٥ طبقه زير آن و طبقه خاك خالص و گفته‌اند ٧ طبقه چنين است ١- طبقه آتش خالص ٢ طبقه آب و ٣ طبقه از زمين و ٢ طبقه هواء.

يكى هواء خالص لطيف كه آلوده ببخار و دود كه از زمين و آب برآيند

[١] يكى از اشتباهات بزرگ حكماء و دانشمندان يونانى كه هزارها سال بشر را بدنبال خود كشانيد و بر اين اشتباه صدها اشتباه ديگر مترتب گرديد اعتقاد بود كره آتش زير فلك ماه بوده كه با رفتن كشتى فضائى تا ماه معلوم شد نه آتشى وجود دارد و نه فلكى بدان معنا كه گفته‌اند( شرح مترجم)