آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ١٢٣ - فائده ٤
آفات، و در آن مردم بهم آب بپاشند، و سببش همان سبب غسل است و پس از جم پادشاهان ماه فروردين را همه عيد دانستند و شش بخش نمودند، پنج روز نخست براى ملوك، و دوم براى اشراف و سوم براى خدّام ملوك و چهارم براى اطرافيان و پنجم براى عموم و ششم براى شبانان تا آخر آنچه گفته.
من گويم: همانا اين ياوهها را نقل كردم تا ببرخى خرافاتشان آگاه شوى و در آن تأييد برخى گفتههاى پيش ما بود، و در برخى كتب معتبره يافتم كه جمشيد همه جهان را مالك شد و أقاليم ايران را آباد كرد، و در نوروز يكم فروردين قديم كارش استوار شد و آغاز سال عجم شد و آن زادگاه كيومرث بن عبد اللَّه پسر آدم است.
و نوروز سلطانى آغاز دخول خورشيد است در يكم دقيقه برج حمل كه در عهد عهد ملكشاه سلجوقى مقرّر شد موافق پنجشنبه ٩ ماه رمضان سال ٤٧١ هجرى قمرى.
و مهرگان روز نيمه مهر ماه است كه فريدون قصد ضحاك كرد و او را در زمين مغرب دستگير كرد و در اين روزش بكوه دماوند زندانى نمود، و بياران خود گفت:
اين كار من مهرجان بان هست. و آن روز مهرگان نام گرفت، و نخست كسى كه رسم مبارك باد را در نوروز و مهرگان نهاد فريدون بود (پايان).
گويم: منجمان در كتب خود روزهاى نحس ماه را از أمير المؤمنين ٧ روايت كردهاند و از ماههاى قديم فرس دانستهاند و آنها، ٣، ٥-، ١٣-، ١٦- ٢١-، ٢٤ يا ٢٥- هستند كه در اين دو شعر فارسى فراهم شدند.
|
هفت روز نحس باشد در مهى |
زان حذر كن تا نيابى هيچ رنج |
|
|
سه و پنج و سيزده با شانزده |
بيست و يك با بيست و چهار و بيست و پنج |
|
و بسا كه حمل بماههاى عربى شده چنانچه گذشت، و از امام صادق ٧ نحوست برخى روزهاى ماه فرس قديم روايت شده چنانچه خواجه نصير الدين طوسى آن را در اين اشعار سروده.