شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ١٥٥ - تبيين حسن ظن بالله

و بسا كه مخلصين در عبادات كه اعمالشان از ربوبيت اكوان مستخلص گرديده، ناخودآگاه در اخلاصشان به خودپرستى مبتلا مى‌شوند و خويشتن را در نعمت اخلاص مستقل مى‌بينند و معاذ الله بر خداى تعالى به اين پندار منت مى‌گذارند، و رؤيت اخلاص به اين كيفيت، شرك است. و با اين محاسبه، مخلص چنانى همانند عباد اموال و رجال از قذارت شرك مبرا نيست و بديهى است كه عمل شرك آلود به هر كيفيتى كه باشد منشأ قرب إلى الله تعالى نيست چنانكه در ذيل آيه‌ «و لا يشرك بعبادة ربه احدا» توضيح داديم، و در حديث قدسى كه هشام بن سالم از امام صادق ٧ نقل مى‌كند همين واقعيت با بيانى لطيف نمودار است:

يقول الله عز و جل: انا خير شريك فمن عمل لي و لغيرى فهو لمن عمل له غيري.[١] خداى- عز و جل- مى‌فرمايد: من بهترين شريكم، پس هر كس عملى را براى من و غير من انجام دهد، آن عمل تماما از آن غير من است كه برايش انجام گرفته.

پس با اين همه دشوارى كه در تحصيل اخلاص است، چگونه مى‌توان بر عمل اعتماد نمود؟! و بر فرض تحصيل اخلاص و رهايى از معبوديت اكوان و ربوبيت نفس، عامل اخلاصند چه حقى بر خداى تعالى دارد؟ و چطور مى‌توان عبادات خالص خويش را ثمن معامله كرامة الله تعالى و درجات عاليه در جوارش قرار دهد؟ مگر نه‌

[١] - خبر هشتم از باب ١٢ از اباب مقدمات عبادات، از كتاب وسائل الشيعه.