شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ٨٥ - عبادت موجودات

عبارات آمده است. ولى همان طور كه ملاحظه فرموديد امام ٧ مالوهيت را در مستواى مربوبيت قرار داده است، چنانكه ربوبيت و الهيت را در مستواى عاليترى اعلام فرموده‌اند، و مربوب يعنى مخلوق نيازمند به حضرت رب تعالى كه پرورده انعام و مواهب او است، و طبعا مالوه نيز يعنى مخلوق نيازمندى كه قبله حوائج او مرتبه الوهيت است و هر موجودى بالطبع به آستانش منجذب مى‌شود، و آن مرتبه علياى الوهيت نه فقط مغناطيس دلها است كه مغناطيس هر طالب كمالى است، زيرا طالبان كمال طبعا به كمالشان مشتاق و به سوى آن مجذوبند و از نقصان ويژه بخود گريزانند و همه كمالات و خيرات كه در مراحل سلب بهره طالب كمال و خير مى‌شود، بدون استثنا جملگى معبر و طريق به سوى كمال و خير بالذاتند كه آن ذات اقدس الوهيت است چه صفات الهيه متمايز از ذات واجبى نيست و بنابر اين خير بالذات و كمال مطلق، معشوق همه است چه عقول فعاله، چه نفوس عاليه، چه قواى حيوانى و نباتى و غير اين‌ها كه قبله حاجات همگان مرتبه الهيت است، و هر يك عبادتى به تناسب خود دارد، و راكع و ساجد و تقديس خوان و تسبيح گوى اويند.

عبادت موجودات‌

چنانكه در اين آيات مى‌شنويد:

او لم يروا ما خلق الله من شى‌ء يتفيؤا ظلاله عن اليمين و الشمائل سجدا لله و هم داخرون، و لله يسجد ما