شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ٥٤ - اتصاف به صفات حقيقيه ذات الاضافه
است.
بديهى است كه از اتصاف به استماع اين حادثه و به عبارتى: در وصف «سامع بودن» نسبت به اين فاجعه، وجود خبرهاى مربوط به آن دخيل است، پس وصف «سميع بودن» در ما به نحوى متوقف بر امور خارج از ما است و بدين منوال است، صفات ديگر يعنى علم و بصر و قدرت.
و اما اتصاف حضرت باريتعالى به اين صفات، به گونهاى كه در ما صورت مىپذيرد نيست، مثلا اتصاف حضرتش به صفت «سمع» در مرتبه ذات، بدين گونه نيست كه امور بيرون از ذات مقدسش در اين اتصاف دخيل باشند، و اگر چه صفت «سمع» از صفات حقيقيه ذات الاضافه است ولى مضاف بودن سمع و ساير صفات درباره حقتعالى به معناى ديگرى غير معناى مضاف مقولى است، كه مصب روايت شريفه، تعليم آن نوع اضافه است كه مىشنويد:
صريح روايت اين است كه ذات متعاليه، عين سمع است بدون دخالت هيچ مسموعى در اين نعت و وصف. آنگاه مىفرمايد:
با ايجاد اشيا از خداى- عز و جل- سمع بر مسموع واقع شد. با توجه به اينكه احداث و ايجاد اشيا، عين وجود آنهاست يعنى وجود دادن و وجود يافتن، همان عين وجود معلول است- با توجه به آنچه كه قبلا گفتيم كه موجودات در منطق قرآن كريم، كلمات اللهاند و به اين لحاظ جملگى، مسموعات حضرت واجب الوجودند- معناى وقوع سمع از باريتعالى بر مسموع كه در روايت آمده روشن مىشود يعنى رابطه