شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ٢٨ - تجلى عرفان از مناجات ماه شعبان

صبح و تيرگى شب خدا را مى‌خوانند و اراده وصل جمال او را نموده‌اند و بسوى او طى منازل مى‌كنند ديدگانت را از آنان بر مگير».

و حقيقت سير و منازل السائرين إلى الله و مقامات العارفين و احوال آنان همين است كه در اين آيه شريفه اجمالا مورد امر واقع شده است و «مقام» كه در اصطلاح اهل الله هر صفتى است كه رسوخ و تمكن در آن براى سالك لازم است و قبل از رسوخ در آن، حق انتقال از آن ندارد، مانند توبه و توكل. و «حال» هر صفتى است موقت مانند محو و غيب و اين دو طائفه يعنى «مقام» و «حال» را بر اقسامى تقسيم فرموده‌اند و گفته‌اند، برخى از مقامات در دنيا و آخرت، سالك بدان متصف است مانند مشاهده جمال و جلال و انس و هيبت و بسط و بعضى از آنها تا هنگام مردن، وصف سالك است و بعد از مرگ زائل مى‌شود مانند زهد و توبه و ورع و مجاهدت و رياضت و در احوال گفته‌اند از مواهب غيبيه است ولى مقامات از دستاوردهاى كسبيه است، جملگى در «يدعون ربهم بالغداوة و العشى» مندمج است و چنانكه ملاحظه مى‌كنيد مداومت بر خواندن پروردگار و استمرار مناجات و راز و نياز همراه با اراده وجه الله تعالى، مدلول آيه كريمه است كه درباره فقراى اصحاب رسول الله ٦ نازل گرديده است.

طبرسى- عليه الرحمه- مى‌گويد: «گروهى از مشركان خدمت رسول الله ٦ رسيدند و عرض كردند: اگر صدر نشينى كنى و اين بينوايان نظير سلمان و ابو ذر و صهيب و خباب چرك آلودگان را از