شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ١٧٥ - كلام هر كسى، مظهر شأن اوست

توصيف فرموده، و در علم فقه و عرفان، احيانا تصرفاتى دارد و آنها را در بعضى از اشخاص آنچنان مسوف و مسموم كرده كه در شقاوت و تيره درونى و اضلال، نمونه و اسوه گرديده‌اند، و صدها ملكات رذيله، صور جوهريه قلوبشان گرديده و هنگامى كه غبار تن كه حجاب قلوب و جانهاست، با مرگ زدوده شود و چشم آخوربين، ويران شود و چشم آخربين معمور و گشوده گردد، خود را در زمره شياطين مى‌بينند يعنى انسان‌هايى هستند كه صورت نوعيه ابليسى به خود گرفته‌اند و در شديدترين آلام و رنجها گرفتارند زيرا: «جبل بينهم و بين ما يشتهون.»[١] بارى، تحصيل حضور قلب در صلاة از طريق خلوت گزيدن، براى مبتدى ميسور است و شهيد ثانى- رضوان الله تعالى عليه- در كتاب شريف «اسرار الصلاة» در ضمن بيان دواء نافع براى حضور قلب در نماز، براى مبتدى ضعيف مى‌فرمايد: «در اطاق تاريك نماز بخواند ... و به اين ملاحظه بوده كه متعبدين در اطاق كوچك تاريك كه فقط گنج (گنجايش) يك نمازگزار را داشته نماز مى‌خواندند.»[٢]

كلام هر كسى، مظهر شأن اوست‌

بديهى است اين رياضت و تمرين براى تحصيل حضور و انس، جهت صاحبدلان بلند همت لغو است، زيرا موهبت حضور و انس‌

[١] - سبا- ٥٤.

[٢] - كتاب اسرار الصلاة، ص ١١٠.