شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ٧٥ - عمل انسان، مسبوق به قضا و قدر است

شده‌اند كه استقصاى آنها و گفتگو در دلالت آنها و همچنين استقصاى روايت مربوطه و دفع تهافت در دلالتشان از مجال اين مقال بيرون است، زيرا همانطور كه تذكر داديم مقصد ما در اين كتاب كه شرح موجز فراز كوتاهى از مناجات است، فقط اشاره به آنچه قرآن و عترت درباره اين ركن عظيم توحيد و ايمان بيان فرموده‌اند، بوده كه بحمد الله انجام پذيرفت، و به «بداء» نيز اشاره مى‌شود و تفصيل و تبيين اين مسائل كثير الابعاد را بايد از محل مخصوص به آنها جستجو نمود.

عمل انسان، مسبوق به قضا و قدر است‌

بارى با همين اشاره اجمالى روشن شد كه در منطق وحى و عترت، هيچ حادثه‌اى عينيت نمى‌يابد. مگر آنكه مسبوق به قضا و قدر علمى و محفوف به همه اسبابى است كه در وجود آن دخيلند و از جمله حوادث، عمل انسان است كه مسبوق به همه اسباب و مقدمات مربوطه‌اش مى‌باشد و من جمله، اختيار و اراده و مبادى آنهاست كه كلا از خزائن غيب به كتاب مبين تنزل مى‌نمايد و از اين مرتبه علمى قدر به وسيله «المدبرات امرا» به مراتب شهادت تا به مرتبه عمل نازل مى‌شود، و طبق مدلول بعضى از اخبار، دو فرشته‌اى كه بر هر انسانى موكلند، هنگامى كه در صبح و شب اراده نزول مى‌كنند كه بر موكل عليه خويش نظارت و مراقبت نمايند، عمل عبد مورد نظارت و مراقبت آنان، از لوح محفوظ استنساخ مى‌شود و همراه آن دو فرشته به عالم شهادت ارسال مى‌گردد، و اين عطاء