شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ١٤١ - انبساط در شكوى و دعا

و گروهى را از نعمت هدايت برخوردار مى‌نمايى، چنانكه ملائكه عرض كردند: «اتجعل فيها من يفسد فيها و يسفك الدماء.» و حاصل آنكه، نفس تعبير مذكور با قطع نظر از همه جهات ديگر، چنين أيهام مى‌كند كه گوينده، طرف خطاب خود را در سطح هم طراز خود انگاشته و حشمت و جمال و جلال او را ناديده گرفته، بدون هيچ خوف و رجايى، با او به سخن پرداخته و دل خالى كرده و فعل و حادثه واقع شده را ارزيابى نموده، و نظر خود را در اين زمينه عريان ابراز داشته است.

اين أيهام اعتراض، در ابتهال رسول خدا ٦ به خداوند متعال در كنار بستان عتبه و شيبه وقتى كه از طائف، سفها ثقيف او را رانده بودند، به خوبى چشمگير است چنانكه در سيره ابن هشام است:

اللهم إليك اشك ضعف قوتى و قلة حيلتى و هوانى على الناس يا ارحم الراحمين، انت رب المستضعفين، و أنت ربى، الى من تكلنى؟ الى بعيد يتجهمنى؟ ام إلى عدو ملكته امرى ...؟[١] اى خداى متعال، ناتوانى و بيچارگى و بى ارزشى خويش را نزد مردم، به سويت شكوه مى‌آورم. يا ارحم الراحمين، اى تويى كه پروردگار مستضعفان و پروردگار منى، به كه برگذارم مى‌كنى؟ به بيگانه‌اى كه از ديدار من كراهت دارد؟ يا به دشمنى كه او را بر من مسلط ساخته‌اى؟

[١] - سيره ابن هشام، ج ١، ص ٤٢٠.