شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ٢٥٦ - غلبه اصول سعادت زا بر اصول شقاوت زا

پروردگارش ارزانى مى‌دارد و خداوند متعال اين گونه امثال را براى مردم مى‌زند، باشد كه پند گيرند، و مثل كلمه خبيثه «اعتقاد باطل و عمل زشت» همانند شجره خبيثه‌اى است كه از روى زمين كنده شده و بى‌قرار است.

از خواص اصول و فروع سعادت‌زا هرگونه صفت جميل است مانند فتح و پيروزى و ثبات و امن و اصالت و بقا و عروج و صعود الى الله تعالى، چنانكه صفات مقابل اين‌ها از ويژگيهاى اصول و فروع شقاوت است مانند نابودى و بطلان و تزلزل و جبن و زوال و شكست و نظائر اين‌ها.

بنابراين، اعتقاد طيب و حسن ظن به خداى تعالى، متمكن از صعود و عروج به آستان حق تعالى است: «اليه يصعد الكلم الطيب و العمل الصالح يرفعه.»[١] و صلاح عمل، اعتقاد حق را پرواز مى‌دهد، و حسنات به طور كلى به قدر تمكن و توان خويش، به سوى مبادى عاليه و مبدء المبادى، صعود مى‌كنند ولى اعتقاد خبيث و عمل پليد، داراى چنين تمكنى نيستند، زيرا اصول آنها از نشأت سافله‌اند و ناگزير در اين سير صعودى، سيئات بازمانده مى‌شوند و فك رهان مى‌گردد، و نفوس با ميمنت كه در گرو سيئات بودند آزاد مى‌گردند كه در اين آيات شريفه آمده است: «كل نفس بما كسبت رهينه الا اصحاب اليمين.»[٢]

[١] - فاطر- ١٠.

[٢] - مدثر- ٣٨- ٣٩.