شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ١٤٤ - انبساط در شكوى و سؤال

و بديهى است كه چنين عملى سوء ادب با خداوند سبحان است و انبيا- صلوات الله عليهم- كه معلم آداب عبوديت بودند، شكوه إلى الله تعالى را در شدائد و بلايا به ما آموخته‌اند و خداوند متعال بلايا و مصائب را نازل مى‌كند تا مبتلايان و گرفتاران به سوى او شكوه برند- نه به غير او- كه در اين صورت از صابرانند «و الله يحب الصابرين.»

انبساط در شكوى و سؤال‌

معنى انبساط در شكوى و سؤال، عبارت است از اظهار آنها به مقتضاى طبع و سجيه دور از تكلف ناشى از خوف يا رجا كه ريشه‌هاى جبن و تملقند و انبساط به معنايى كه گفته آمد از احوال صاحبدلان و عارفانى است كه متحقق به جمال احديتند و خوف و رجا از جلال احدى انتشا مى‌يابند، و انبساط از جمال حق تعالى و بسط آن حضرت نشأت مى‌گيرد، و بسط الهى فراگير همه اشيا و چيزى او را در بر نمى‌گيرد و ممكن هم نيست كه در بر گيرد و آن ذات اقدس رفيع الدرجات و المنزلات است. «دنا في علوه و علا في دنوه» تا بادنى الدرجات، بسط حضرتش گسترده است و استقراض مى‌كند:

من ذا الذي يقرض الله قرضا حسنا فيضاعفه له»[١] و در هر درجه و منزل گرچه دانى باشد، بارى تعالى رفيع الدرجه در آن دنو و عالى الشان در آن نزول است و اين بسط الهى است كه به ارباب قلوب و اولياء الله تعالى حال انبساط موهبت فرموده كه دور از تكلفات‌

[١] - بقره- ٢٤٥.