شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ٢١٢ - ولاية الله تشريعى

استحكام و مقاومت است، تمثيل تقريبى خوبى براى احكام شريعت و عبادات است، در تنظيم نفس و قواى آن و سلوك ضمير و سر انسانى در عروج إلى الله تعالى، و عمل به احكام و اطاعت از فرامين خدا و رسول، مبدأ انقلاب باطن و روزنه‌اى است به سوى فناء في الله عز و جل. زيرا حقيقت اطاعت، مطابقت فعل با آنچه كه مراد آمر و مقصود مولا است، و آنچه كه از مؤمن مطيع صادر مى‌شود از آن جهت است كه محبوب آمر است يعنى علم فاعل مطيع كه به فعل مأمور به تعلق گرفته و در وى اراده انجام آن را بر انگيخته، همانا به محبوب و مراد آمر تعلق يافته و فقط محبت آمر است كه او را فاعل فعل مفروض نموده و به حكم اتحاد بين علم و معلوم، ناچار منشأ صدور فعل در حقيقت، اراده آمر بوده و اراده مؤمن مطيع، فانى در اراده آمر گرديده و بديهى است كه فعل مزبور اثرى است كه مرتبط به ذات فاعل است و فنا اراده مؤمن مطيع در اراده آمر يعنى خداى تعالى مستلزم فناى اجمالى ذات اوست و «حلقه نهايى ولاية الله تشريعى به حلقه ابتدايى ولاية الله تكوينى متصل است.» شرح ولاية الله تكوينى از طرف اين مقام بيرون است و اصولا بازگويى اين معرفت- جهرا و بدون پرده- غالبا به اين بليه دچار است. جفت طاق آيد گهى گه طاق جفت،

بنابراين متعين مى‌بينيم كه درباره ولايت شيطان اجمالا بحث كنيم تا مفاد «و الذين كفروا اولياؤهم الطاغوت» روشنتر شود.