شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ١٤٠ - انبساط در شكوى و دعا

خير الغافرين‌[١] موسى هفتاد مرد از قوم خويش برگزيده بود براى رفتن به ميقات و گرفتن الواح تورات (و قوم برگزيده به مكالمه خداى تعالى با موسى قانع نشدند و تقاضاى رؤيت خداى سبحان را نمودند) پس هنگامى كه رجفه صاعقه آنان را گرفت و هلاك شدند، موسى عرض كرد پروردگارا اگر مى‌خواستى آنان را و مرا قبلا هلاك مى‌نمودى، آيا به جهت عصيان گروهى از سفها، ما را هلاك مى‌كنى؟! نيست اين هلاكت و عذاب مگر امتحانت كه هر كه را مى‌خواهى بدين وسيله گمراه مى‌كنى و هر كه را مى‌خواهى هدايت مى‌فرمايى، تو ولى امر مايى، بر ما رحمت و مغفرت آر، چه فقط تويى كه بهترين آمرزندگانى.

تعبير: «لو شئت أهلكتهم من قبل و إياى أ تهلكنا بما فعل السفهاء منا» موهم اعتراض است و كليم الله تعالى مى‌خواهد عرض كند كه پروردگارا وجود همه امور از مشيت ازلى تو نشأت مى‌گيرد و از اين رو، قبلا اگر مى‌خواستى آنان و مرا هلاك مى‌فرمودى كه در اين صورت از بنى اسرائيل تهمتى مربوط به هلاكت اين گروه متوجه من نمى‌شد، وانگهى از شئون ربوبيت و رحمتت نيست كه به جهت تبهكارى تعدادى از سفيهان، ما را هلاك و نابود سازى؟! اين مواخذه غير منتظره جز امتحانت نيست كه با اين گدازندگى، خالص را از ناخالص جدا مى‌كنى، گروهى را گمراه‌

[١] - اعراف- ١٥٥.