شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ٨٨ - انسان، مرزوق به همه ارزاق است

انسان، مرزوق به همه ارزاق است‌

انسان در اين سياره زمينى كه زندگى مى‌كند، گرچه در مقابل مجموعه جهان طبيعت داراى كميتى بسيار ناچيز است ولى موجودى است فكور و در موجوداتى كه پيرامون وى هستند، مى‌انديشد و مى‌يابد كه اصل وجود براى بقاى آنها كافى نيست، بلكه در بقاى خود، ناگزير به استمداد از امور ديگرى مى‌باشند، مانند خوردنيها و آشاميدنى‌ها و پوشيدنيها و مسكونيها و تناسلها و توالدها و نظاير اين‌ها كه مايه بقا و استمرار وجود است و اين مايه بقا همان رزق است كه برحمت واسعه حقتعالى در گستره هستى گسترده است و ارزاق طبق مرزوقين، مختلف و گوناگون است و اينكه روزى دهنده در اين آيه: ان الله هو الرزاق ذو القوة المتين‌[١] با صيغه مبالغه و توصيف آن به «ذو القوة المتين» آمده به همين جهت است يعنى ارزاق الهى آمار ناپذير است، زيرا مرزوقين از احصاى ما بيرونند و برخى از ارزاق، معنوى و برخى حسى است، چنانكه مرزوقين، گروهى معقول و گروهى محسوسند ولى انسان در ميان همه آنها به امورى ممتاز است از آن جمله آنكه، ماعداى انسان، هر يك به حسب مرتبه خود، غذا و روزى مخصوصى به وجه خاصى دارند كه از آن تجاوز نمى‌كنند، اما انسان از آن رو كه كون جامع و مفطور به فطرت «الله» مى‌باشد، به همه انواع اغذيه مرزوق‌

[١] - الذاريات- ٥٨.