شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ١٠٩ - حسن توكل

حسن توكل‌

و حديث وجيز مروى از رسول الله ٦: «اعقلها و توكل» گوياى همين تفصيل است كه درباره توكل گفتيم. در كتاب فيض القدير مناوى كه شرح جامع صغير سيوطى است نقل مى‌كند كه مردى به رسول الله ٦ عرض كرد: «ارسل ناقتى و اتوكل؟ قال: اعقلها و توكل- شترم را رها كنم و توكل بر خدا بنمايم؟» رسول الله ٦ فرمودند:

عقالش كن و زانويش ببند و توكل بر خدا كن.[١]

و محدث متتبع مرحوم آيت الله آقاى حاج ميرزا حسين نورى اعلى الله مقامه، در كتاب «التجاره» از «مستدرك الوسائل» از امام صادق ٧ روايت مى‌كند كه فرمودند: «لا تدع طلب الرزق من حله و اعقل راحلتك و توكل.»[٢] بارى! توكل به معنايى كه گفته آمد، بهره نخبگان از اولياء الله تعالى است، و اما مؤمنين متوسط الحال در توحيد، براى آنان نيز، وكالت و ولايت الله به ميزان توحيد و اخلاص از شرك، ثابت است، زيرا قرآن شريف در مواضع متعدد، ولايت الله تعالى را بر رئوس عموم مؤمنين مى‌گستراند: «الله ولى الذين آمنوا»[٣] و طبعا هر كس به قدر

[١] - ج ٢، ص ٨.

[٢] - ج ٢، ص ٤١٥.

[٣] - بقره- ٢٥٧.