شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ١٥٦ - تبيين حسن ظن بالله

اين است كه عامل و عمل و اخلاص و همه مبادى عباداتش، ملك خداى منان است؟ پس تكيه بر اعمال، نوعى خودفريبى است، بلى تكيه‌گاه وثيق فقط حسن ظن يعنى اعتقاد خير به خداوند- عز و جل- و اينكه فقط حضرتش جواد مطلق و ارحم الراحمين است، و اين گونه حسن ظن بالله تعالى كه با جان مؤمن، متحد شود، ترديدى نيست كه نفس وى، قابل تام برى رحمت و فضل الهى مى‌گردد، و خداى تعالى كه فاعل تام است، رحمت و فضل خويش را بى‌دريغ به او افاضه مى‌فرمايد و به قدر تقاضايش، جود و انعامش را به وى عرضه نموده و سرشار از مواهب خويش مى‌گرداند، و اگر- العياذ بالله- سوء ظن به خداوند متعال دارد، قابليت وى ناقص است و طبعا از پذيرش عنايات الهى ابا خواهد داشت و حديثى كه از امام رضا ٧ نقل نموديم، گوياى همين واقعيت است: «ان الله عز و جل يقول: انا عند ظن عبدى المؤمن بى ان خيرا فخيرا و ان شرا فشرا.» حسن ظن به خداوند- عز و جل- و اعتقاد خير به حضرتش پايه اساسى بسيارى از مقامات معرفت است و اهل تدبر مى‌دانند كه زير بناى اصلى مقامات توكل و تسليم و تفويض و طمأنينه و نظائر اين‌ها، همانا حسن اعتقاد به خداوند تبارك و تعالى است، و حسن ظن بالله تعالى كه ملازم با وثوق به رحمت و عنايت اوست، احيانا منشأ الهام غيبى و تأييد و امداد الهى مى‌شود، و راه خروج از مهالك را ارائه مى‌دهد، و قصه مادر موساى كليم- على نبينا و آله و ٧- شاهدى روشن و صادق بر اين دعوى است: «اذ اوحينا إلى أمك‌