شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ١٥٤ - تبيين حسن ظن بالله

پاسخم فرمودند: هان! به خدا سوگند كه علما و زهاد، آنان را به عبادت خودشان دعوت نكردند و بر فرض كه دعوت مى‌كردند، آنان اجابت نمى‌نمودند، بلكه مقصود از ربوبيت آنان، اين است كه امورى را حلال و امورى را به هواى خويش بر آنان حرام مى‌كردند و آنان نيز كوركورانه اطاعت مى‌نمودند و به طور ناخودآگاه، آنان را مى‌پرستيدند.

همين مضمون از طريق اهل سنت از عدى بن حاتم طايى نقل شده، در هنگامى كه براى تشرف به اسلام، خدمت پيمبر اكرم ٦ رسيد، مى‌گويد كه آن حضرت جهت تعريض به من، آيه را تلاوت مى‌فرمود: «اتخذوا احبارهم و رهبانهم ...» من عرض كردم كه ما آنان را پرستش نمى‌كرديم، فرمودند: «أ ليس يحرمون ما احل الله فتحرمونه و يحلون ما حرم الله فتحلونه؟ قلت: بلى، قال: فتلك عبادتهم.» و حتى ممكن است نفس خود را در معرض ربوبيت قرار دهد و آن را در كمالات و مكارم اخلاق و عبادات خويش مستقل پندارد، و العياذ بالله بدين وسيله بر خداى تعالى منت گذارد و به همين خوپرستى، قرآن مجيد اشارت مى‌فرمايد: «يمنون عليك أن أسلموا قل لا تمنوا علي اسلامكم بل الله يمن عليكم ان هداكم للإيمان ان كنتم صادقين.»[١] بر تو منت مى‌گذارند كه اسلام آورده‌اند، بگو اسلامتان را بر من منت منهيد، بلكه خداوند متعال بر شما منت مى‌گذارد كه شما را به سوى ايمان هدايت فرموده، اگر راستگو باشيد.

[١] - حجرات- ٧١.