پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٩٤ - جلوههايى از عرفان الهى در مناجات امام سجاد عليه السلام

خداوندا در همه‌جا تسبيح تو گويند، در هرزمان تو را پرستند و تو در همه زمانها موجود بوده‌اى، با هرزبان ترا بخوانند و در هردل تنها تو جايگاهى بزرگ دارى، از هرلذتى غير از ياد تو برده‌ام، هرآسايشى جز انس با انس تو داشته‌ام، هرشادى جز نزديك شدن به تو و از هركارى به جز طاعتت، از تو طلب آمرزش و بخشايش مى‌كنم‌[١].

وقتى اين عبارات را از امام سجاد عليه السّلام مطالعه مى‌كنيم از بلندى اين معانى كه تصوير روشن و برجسته‌اى از تضرع آن حضرت و خوار كردن خود در برابر خداوند متعال- كه هيچ‌چيزى در آسمان و زمين بر او پوشيده نيست- از آن مشاهده مى‌شود مات‌ومبهوت مى‌شويم.

شناخت واقعى اين حقيقت كه انسان- چنان‌كه در عبارات قبلى گذشت- نسبت به خداوند متعال نياز و فقر مطلق است، او را وامى‌دارد تا همواره به آن ذات مقدس پناه برد، از اينجا است كه مى‌بينيم امام سجاد عليه السّلام در تمام حالات زندگى دست به دعا به درگاه خدا داشته است كه قسمتى از آن گذشت و بخش بسيارى از آن نيز در اين مختصر نيامده است مانند: دعا در طلب رحمت بر محمد و آل محمد صلّى اللّه عليه و آله، در درود بر حاملان عرش، در پناه بردن به خدا، در خواستن حاجت، در هنگام بيمارى، در مكارم اخلاق، دعا براى همسايگان، دوستان، مرزبانان، براى استخاره، در طلب توبه، دعا در هنگام ديدن ماه نو، در عيد فطر، در اظهار خوارى در پيشگاه خدا، در هنگام سختى، در هنگام ياد مرگ، در هنگام ترس، و دعا در طلب رفع غم‌ها.

از لابه‌لاى بخش‌هاى پيشين مشخص شد كه روش زندگى امام سجاد عليه السّلام‌

[١] . مناجات الذاكرين.