پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٥٤ - لقبهاى آن حضرت
داده بودند، پس از درك اين مطلب كه ايشان مصداق كامل آيه وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً»؛ و بندگان خداى رحمان كسانىاند كه روى زمين به نرمى گام برمىدارند؛ و چون نادانان ايشان را طرف خطاب قرار دهند به ملايمت پاسخ مىدهند[١]. بودند، بعضى از آنان هم كه اين القاب را در باره امام زين العابدين به كار بردهاند از شيعيان و معتقدان به امامت او از جانب خدا نبودهاند اما نتوانستهاند حقايقى را كه در او ديدهاند ناديده انگارند.
تاريخنويسان، پارهاى از علل پيدايش اين القاب مبارك را ذكر كردهاند:
١. از صحابى جليل القدر جابر بن عبد الله انصارى روايت شده:
نزد پيامبر نشسته بودم امام حسين عليه السّلام در دامان پيامبر نشسته بود و آن حضرت با او بازى مىكرد ناگاه پيامبر فرمود: «اى جابر او داراى فرزندى مىشود كه نام او على است، چون روز قيامت شد ندا مىشود «سيد العابدين»؛ سرور عبادتكنندگان برخيزد در اين وقت آن فرزند بهپا مىخيزد آن فرزند نيز فرزندى خواهد داشت كه نامش محمد خواهد بود پس اگر او را ديدى سلام مرا به او برسان»[٢].
٢. هرگاه زهرى از على بن الحسين روايت مىكرد مىگفت: «زين العابدين» على بن الحسين به من گفت ...، سفيان بن عيينه به او گفت: چرا به او زين العابدين مىگويى؟ زهرى پاسخ داد: چون از سعيد بن مسيب شنيدم كه از ابن عباس روايت مىكرد و مىگفت: پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرموده است: «چون روز قيامت بهپا شود منادى ندا مىكند زين العابدين؛ زينت عبادتكنندگان كجاست؟ گويا مىبينم فرزندم على بن الحسين بن على بن ابى طالب، از ميان صفوف به پيش مىآيد»[٣].
[١] . سوره مباركه فرقان ٦٣.
[٢] . احقاق الحق ١٢/ ١٣- ١٦، البداية و النهاية ابن كثير ٩/ ١٠٦.
[٣] . علل الشرايع ١/ ٢٦٩، امالى ٣٣١ و به نقل از آن دو در بحار الانوار ٤٦/ ٢ حديث/ ١ و ٢.