پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٩ - آراء دانشمندان و مورخان درباره امام سجاد عليه السلام

گواه صادقى بر اين است كه از نسل پيامبر خدا و مقام قرب و نزديكى او به خداوند از اوصافش پيدا است. پينه‌هاى پيشانيش نشانگر نماز و شب‌زنده دارى‌هاى بسيار و روگردانى او از دنيا و بى‌اعتنايى‌اش به آن دليل زهد فراوان او است، اخلاق پرهيزگارانه برايش مهيا شده ولى او به مقامى مافوق آن رسيده و انوار تأييد ربانى بر او تابيده و او در پرتو آن راه هدايت را در پيش گرفته است. انس و الفت وى با اذكار و اوراد و عبادات بوده و وفاداريش در اداى وظيفه بندگى زينت وى گرديده است، بسا كه از درازى شب مركبى راهوار براى طى سفر آخرت فراهم ساخته و از تشنگى روزهاى بسيار داغ راهنمايى براى اين سفر طولانى تهيه ديده بود، كرامات و خوارق عاداتى را كه از او سر زده چشمان بينا ديده و در روايات متواتر ثبت كرده‌اند كه همه اين مسائل شاهد بر اين معنى هستند كه او از پادشاهان جهان آخرت است»[١].

١٣. امام شافعى گويد: «على بن الحسين فقيه‌ترين اهل مدينه است»[٢].

١٤. جاحظ گويد: «آنچنان كه من ديده‌ام خوارج، شيعه، معتزله، عامه و خاصه همه درباره امام على بن الحسين يك نظر دارند و احدى را نيافتم كه در برترى او بر ديگران ترديدى به خود راه داده يا در مقدم بودن او بر ديگران شك داشته باشد ...»[٣].

١٥. سبط ابن جوزى در تذكرة الخواص مى‌نويسد: او پدر امامان است كنيه‌اش ابو الحسن، لقبش زين العابدين و پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله او را «سيد العابدين» يعنى سرور عبادت‌كنندگان ناميده است ... ديگر لقب‌هاى او سجاد، زكى، امين و ذى الثفنات، است ثفنات به آن قسمت‌هايى از بدن شتر گفته مى‌شود كه‌

[١] . مطالب السئول ٢/ ٤١.

[٢] . رسائل جاحظ/ ١٠٦.

[٣] . عمدة الطالب ١٩٣- ١٩٤.