پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٢٩ - امام سجاد عليه السلام در گستره فقه و احكام شرعى
تمام عمر حرام است.
اما روزههايى كه مكلف در انجام دادن يا ندادن آن اختيار دارد، روزه روز جمعه، پنجشنبه و دوشنبه، روزه ايام البيض كه روزهاى سيزده، چهارده و پانزدهم هرماه است و روزه شش روز از ماه شعبان بعد از ماه رمضان، روز عرفه و روز عاشورا كه در هركدام از اين موارد مكلف آزاد است كه روزه بگيرد يا افطار كند.
اما روزه اذن آن است كه منوط به اجازه شخص ثالثى باشد مثل روزه مستحبى براى زن كه منوط به اجازه شوهر است يا بنده كه منوط به اجازه مولا و ميهمان كه منوط به اجازه ميزبان است، چراكه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرموده است: «هركس به ميهمانى بر گروهى فرود آيد بدون اجازه آن روزه نگيرد».
اما روزه تأديب مانند روزه كودك مراهق (كه هنوز به سن تكليف نرسيده اما خوب و بد را تشخيص مىدهد) كه به جهت تمرين و آمادگى روزه مىگيرد، يا امساك مسافرى كه قبل از رسيدن به وطن چيزى خورده است پس از رسيدن به وطن از خوردن و آشاميدن بقيه روز به جهت حفظ احترام ماه رمضان.
اما روزه اباحه آن است كه كسى به صورت غير عمد مرتكب يكى از مفطرات شود كه در اينصورت خداوند روزه آن روز را به او بخشيده و از او قبول مىكند.
اما درباره روزه مسافر و مريض، فقهاى عامه اختلاف كردهاند برخى گفتهاند: بايد روزه بگيرد و عدهاى معتقد به حرمت روزه بر او هستند، بعضى هم آنان را در گرفتن يا نگرفتن روزه مخير دانستهاند، اما ما چنين مىگوييم در حال سفر يا مرض روزه واجب نيست و اگر مسافر يا مريض روزه بگيرد بايد دوباره آن را قضا كند، چون خداوند تعالى فرموده است: (هركس از شما بيمار يا در سفر باشد، [به همان شماره] تعدادى از روزهاى ديگر [را روزه بدارد][١].
[١] . فروع كافى ١/ ١٨٥، خصال ٥٠١- ٥٠٤، تفسير قمى ١٧٢- ١٧٥، مقنعة ٥٨، تهذيب ١/ ٤٣٥.