پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١١٤ - بخش نخست نگاهى كلى به خط مشى رسالى اهل بيت عليهم السلام

خود ناتوان خواهند بود.

بدين ترتيب اگر مربى تسلط و مراقبت كامل بر انسان و همه روابط اجتماعى او با ديگران نداشته يا تسلط وى به حدى نباشد كه تمام وجود را تحت سيطره او درآورد تربيت كامل محقق نخواهد شد و در صورت تحقق چنين شرايطى مربى به چنان كمالى دست خواهد يافت كه به تنهايى جانشين پدر و جامعه مى‌شود.

اين همان كارى است كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله انجام داد، او به دليل اين‌كه رهبرى جامعه‌اى را به عهده داشت كه خود بنيانگذار آن بود بر همه روابط اجتماعى آن تسلط كامل داشت، وى تمام خطمشى‌هاى اين جامعه و همه روابط داخلى آن چون رابطه انسان با خود، رابطه انسان با خدايش، رابطه انسان با خانواده‌اش و رابطه انسان با ديگر افراد جامعه‌اش را پايه‌ريزى كرد و بدين ترتيب شرط اساسى يك تربيت موفق را ايجاد نمود[١].

اما با همه تلاش فراگيرى كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در رابطه با ايجاد تغييرات بنيادين در جامعه با عرف، نظام و مفاهيم مخصوص آن به انجام رساندند اين عمليات تا تغيير بنيادين راهى طولانى در پيش داشت، فاصله‌اى به امتداد فاصله جاهليت تا اسلام، آن حضرت مى‌بايست انسان جاهلى را از نو بازسازى كند و از او انسان اسلامى جديدى بسازد كه حامل نور اسلام باشد و تمام ريشه‌ها و رسوب جاهليت را از جان او بركند.

پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در برهه كوتاهى از زمان در جهت ايجاد چنين تغييرى گام‌هاى اعجاب‌انگيزى برداشتند كه دربردارنده نتايج بزرگ و تحولات‌

[١] . اهل البيت تنوع ادوار و وحدة هدف/ ١١٧- ١٢٢، چاپ دار التعارف.