سند شماری از روایات کتاب الکافی، به یکی از صحابیانِ یکی یا چند تن از امامان پاک‌نهاد شیعه می‌انجامد و بر کنار از یادآوری نام آن پیشوا٧ است؛ روایاتی که در اصطلاح دانش درایه، «موقوفه» خوانده می‌شوند و کم و بیش، در نوشتة نام برده، به چشم می‌آیند؛ روایاتی که زراره یکی از پا در میانان پر و پا قرص آنهاست[٥٠٧].

٧. فراوانی به‌کارگیری ضمیر به جای نام یک یا چند امام، کنار صیغة دعايی

در پایان سند احادیث هفت جلد نخستین کتاب ارجمند الکافی، چه بسیار به ضمیرهایی مفرد[٥٠٨] و تثنیه[٥٠٩] و جمع[٥١٠] برمي‌خوريم که کنارشان کلیشه‌های جملات دعايی نیز دیده می‌شود، که یا باید برگرفته از دست نوشتة خود کلینی باشد و یا برخاسته از دست بردن‌های آیندگان. اگر فرض دوم را بپذیریم، این دسته از روایات را نیز باید در شمار مضمرات الکافی بدانیم و اگر فرض نخست را آبرومند بداریم، اینها را باید روایاتی مسند و بر کنار از آسیب ارسال و اضمار بدانیم. در اينجا نیز زراره از راویان پر کار و فراوان فراروی دیدگان است.

٨. فراوانی ارسال سند حدیث‌ها

یکی از محورهای پرسش آفرین کتاب الکافی و به زبان دیگر، یکی از کارکردهای حدیثی کلینی ـ که درخور پژوهشی بایسته و ژرف است ـ فراوانی ارسال سند حدیث است، با آن که از ویژگی‌های بی‌بروبرگردی که جا دارد پیش از هر چیز دیگری در یک حدیث به چشم آید و به آنها بها داده، زبان خرده‌گیران را ببندد، اتصال سند و اسناد آن است. با این همه، کلینی گوشه‌های رنگارنگ و پرده‌های پرشماری را از فرآیند ارسال سند، در نوشتة گران‌سنگ خود، نشان داده و پیش دیدگان آیندگان نهاده است که سیاهة آنها چنین است:

٣-٨-١. فراوانی رفع حدیث و بازتاب ندادن سندش که در این میان، بیشترین بهره، از آنِ احمد بن محمد بن خالد است[٥١١].

[٥٠٧]. برای نمونه، ر.ك: اصول الکافی، ج١، ص٥٤٤، ح٩؛ فروع الکافی، ج٣، ص٢، ح٣؛ ص٣١، ح٨؛ ص٤١، ح١ (اول)؛ ج٤، ص١٧، ح١ (اول)؛ ص٧٧، ح٣ و...

[٥٠٨]. دربارۀ ضمیر مفرد با کلیشة ٧، برای نمونه، ر.ك: فروع الکافی، ج٦، ص١٢٢، ح٩؛ ص١٨٧، ح١١؛ ص٢٣٤، ح٥؛ ص٢٣٥، ح٤و...

[٥٠٩]. دربارۀ ضمیر تثنیه ـ که بیش از دیگر ضمیرها و به انبوهی، در سرتاسر هفت جلد نخستین کتاب الکافی، همراه کلیشة ٨، به کار رفته است ـ ر.ك: اصول الکافی، ج١، ص١٤٦، ح١؛ ص١٧٨، ح٥؛ ص١٨٠، ح٢؛ ج٢،ص ١٤، ح٣؛ ص٢٤، ح٢؛ ص١٠٦، ح٤؛ فروع الکافی، ج٣، ص٥٧، ح٤؛ ص٦٣، ح٢؛ ص٩٦، ح٢؛ ج٤، ص٣٤١، ح١٤؛ ص٣٦٤، ح٦؛ ص٣٩٢، ح٦؛ ج٥، ص٤٥، ح٨؛ ص١٠١، ح٣؛ ص١٠٤، ح٢؛ ج٦، ص١٢، ح٢؛ ص٥٢، ح٤؛ ص٧٠، ح١؛ ج٧، ص١٤، ح٢؛ ص٢٢، ح١؛ص٢٧، ح٢ و...

[٥١٠]. دربارۀ ضمیر جمع با کلیشة :، برای نمونه، ر.ك: فروع الکافی، ج٣، ص١٤١، ح٥؛ ص١٤٣، ح١؛ ج٥، ص٣٦٠، ح٨؛ ج٦، ص٢٥٧، ح٢؛ ص٢٦٢، ح٢؛ ص٢٩٩، ح١٧ و...

[٥١١]. برای نمونه، ر.ك: اصول الکافی، ج١، ص٣٩،ح١؛ ص٤٢٢، ح٤٩ و ٥٠؛ ج٢، ص٤٥٤، ح٥، ٦، ٧، ٨، ٩، ١٠و...