فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٤ - قوانين ثابت و متغير آیة الله محمد مؤمن قمى
خداوند رب و پرورش دهنده هر موجودى است و به ملازمه اين مخلوقيت و مربوبيت كه مملوكيت است، در آيات بسيار تصريح شده است از آن جمله در اين آيات:
ـ { إنّما أمرت أن أعبد ربّ هذه البلدة الذي حرّمها و له كلّ شيء } . (٦)
ـ { و للّه ما في السماوات و ما في الأرض و إلى اللّه ترجع الأمور } . (٧)
ـ { و له من في السماوات و الأرض كلٌّ له قانتون } . (٨)
طبق اين آيات و آيات ديگر، خداوند خالق و ربّ همه چيز است و همه چيز و همه كس ملك او و از آن اوست و وقتى همه چيز مخلوق و مملوك خدا باشد، بنابراين غير او كسى مالك اشيا نيست و انسان نيز كه جزء اين اشياست، كسى جز خداوند مالك او نيست. پس انسان مخلوق ومملوك خداست و كس ديگرى جز خدا مالك او نيست و از اين رو، تنها خداوند حقّ فرمانروايى بر او دارد وتنها دستور او فصل الخطاب و لازم الاتباع است و به همين جهت، در سوره اعراف مىفرمايد: {ألا له الخلقُ و الأمر } . (٩) خلق به معناى آفرينش است و در اين آيه از مختصّات خداوند قرار داده شده است، چنان كه در آيات ديگر نيز چنين است. مفهوم لغوى و عرفى امر كه قرآن به زبان عرف عام نازل شده است، به معناى فرمان و دستور است و فرمان نيز از مختصّات خداوند بزرگ و در اختيار او قرار داده شده است و فرمان، همان قانون است. بنابراين فرمان دادن و دستور و قانون و منع كردن از انحصارات خداوند است: {إن الحكم إلا للّه أمر ألا تعبدوا إلاّإيّاه } . (١٠)
(٦) سوره نمل، آيه ٩١.
(٧) سوره آل عمران، آيه ١٠٩.
(٨) سوره روم ، آيه ٢٦.
(٩) سوره اعراف، آيه ٥٤.
(١٠) سوره يوسف، آيه ٤٠.