فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٧ - لقطه و مجهول المالك (١) آیة الله سيدكاظم حائرى
اين احتمال وجود دارد كه سؤال مربوط به ايام حج باشد و دينار در هنگامى يافت شده است كه مردم از بلاد مختلف به طواف مشغول بودهاند. پس در چنين وضعيتى تعريف به جهت گستردگى جهل به مالك ممكن نيست. ان شاء اللّه به اين بحث نيز باز خواهيم گشت.
اما روايت مرسل صدوق كه در آن آمده است:
«فإن وجدت فى الحرم ديناراً مطساً فهو لك لاتعرّفه؛ (٤٨)
اگر دينار غير منقوشى را در حرم يافتى، براى توست و آن را تعريف نكن» از نظر سند ارزشى ندارد و شايد اشاره به همين روايت ابن غزوان باشد.
حكم مال كمتر از درهم
در موردى كه مال يافت شده كمتر از درهم باشد، حكم وجوب تعريف، استثنا شده است، ولى گويا دليلى بر استثناى مال كمتر از درهم نيست، مگر روايت مرسلى كه در آن آمده است:
و ما كان دون الدرهم فلايعرّف؛ (٤٩)
مالى كه كمتر از درهم باشد، تعريف نمىشود.
البته در روايت معتبرى، اموال ناچيزى كه معمولاً خواهانى ندارد، از تعريف استثنا شده است. حريز از امام صادق (ع) نقل مىكند كه فرمود:
لابأس بلقطة العصا و الشظاظ و الوتد و الحبل و العقال و أشباهه قال: وقال أبو جعفر(ع): ليس لهذا طالب؛ (٥٠)
(٤٨) من لايحضره الفقيه، ج٣، ص ٢٩٦، ح٤٠٦٤؛ وسائل الشيعه، ج٩، باب ٢٨ از ابواب مقدمات طواف، ص ٣٦٢، ح٦.
(٤٩) وسائل الشيعه، ج١٧، باب ٤ از ابواب لقطه، ص٣٥٤، ح١.
(٥٠) همان، باب ١٢ از ابواب لقطه، ص٣٦٢، ح١.