٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٧ - سه مسئله پيرامون شهادت آیة الله رضا استادى

اخير آن: «عدالة فيهما» در تهذيب نيامده. (٥٦)

دو اشكال در دلالت اين روايات به نظر مى‌رسد:

اشكال اول: ظاهر اين دو روايت، پذيرفته شدن شهادت عادل واحد است و اين خلاف اجماع است. صاحب رياض مى‌گويد:

ظاهر اين دو روايت متروك است، به جهت مشتمل بودن آن بر قبول شهادت يك مرد (شاهد فرع) بر شهادت يك مرد (شاهد اصل)، و اين مخالف اجماع فتاوا و نصوص است. (٥٧)

محقق قمى در جامع الشتات در پاسخ اين اشكال گفته: «اين اشكال و توهّم، ضعيف است ؛ چون اين دو حديث منافاتى با شرط بودن تعدد در قبول شهادت ندارد». (٥٨)

صاحب جواهر نيز مى‌گويد:

مناقشه در اين دو روايت به اين كه ظاهر اين دو روايت اكتفا به يك شاهد است در شاهد فرع، بى اساس است ؛ زيرا قطعاً مراد از واژه «رجل»، جنس است. علاوه بر آنكه آنچه دراين دو روايت مورد نظر است، مطلب ديگرى است [در مقام بيان اكتفا به يك شاهد نيست، بلكه صرفاً در مقام بيان تعارض شاهد فرع با شاهد اصل است] و شاهد واحد در اين دو روايت، منافاتى با غير آن [شاهد ديگر[ ندارد. (٥٩)

شهيد اول نيز در غاية المراد مى‌گويد: «ذكر يك شاهد در روايت، منافاتى با غير آن (وجود شاهد ديگر) ندارد». (٦٠)


(٥٦) تهذيب الأحكام، ج٦، ص ٢٥٦؛ وسائل الشيعه، ج٢٧، ص ٤٠٥.
(٥٧) رياض المسائل، ج١٥، ص ٤١٦.
(٥٨) جامع الشتات، ص ٨ از باب قضاء، چاپ سنگى.
(٥٩) جواهر الكلام، ج٤١، ص ٢٠٤.
(٦٠) غاية المراد، ج٤، ص ١٦٦.