٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٩ - قوانين ثابت و متغير آیة الله محمد مؤمن قمى

موارد را روشن مى‌كند؟ امام (ع) مى‌فرمايد: اگر حكومت به دست ما باشد، در همه موارد سنّت خاصّى حاكم خواهد بود كه اين سنّت همان علم ميراثى آنان است.

اين روايات از باب نمونه ذكر شدند؛ زيرا اين گونه احاديث در زمينه مورد بحث بسيار فراوان است كه قسمتى از آنها در كتاب العلم كافى، وافى و بحار الأنوار آمده است.

مقدمه دوم

احكام دين اسلام هميشگى است و اختصاص به زمان خاصّى ندارد. پس اين احكام در حكومت اسلامى بايد ملاك عمل قرار گيرند و درستى اين ادّعا بسيار روشن است؛ زيرا اوّلاً، مقتضاى ظاهر ادلّه احكام در هر دين اين است كه تا آن دين برپاست، احكام آن نيز باقى است و اگر حكمى اختصاص به زمان خاصى داشته باشد، نياز به بيان دارد. از ادله‌اى كه احكام دين يهود و نصارا و ساير اديان را بيان مى‌كنند، فهميده مى‌شود كه احكامشان دائمى است و اختصاص به زمان خاصى ندارد و آيين اسلام نيز مادامى كه برپاست، ظواهر ادلّه احكامش مى‌رساندكه احكام آن همچنان معتبر و به قوّت خود باقى است.

به علاوه، روايات معصومان نيز حكايت از ابديت دين اسلام و احكام آن تا روز قيامت دارد؛ مثلاً در صحيحه زراره از امام صادق (ع) آمده است:

سألت أبا عبداللّه‌ (ع) عن الحلال و الحرام، فقال: حلال محمد (ص) حلال أبداً إلى يوم القيامة و حرامه حرام أبداً إلى يوم القيامة لايكون غيره و لايجيء غيره، وقال على(ع): ما أحدٌ ابتدع بدعة إلاّ ترك بهاسنّة. (١٨)

دلالت عبارت امام (ع) بر جاودانگى احكام اسلام روشن است و شكّى نيست


(١٨) اصول كافى، ج١، كتاب فضل علم، باب البدع، ص٥٨، ح١٩.