كه دو عنوان حلال وحرام، كنايه از مجموعه احكامى است كه پيامبر گرامى اسلام آورده است. جمله‌اى كه آن حضرت در ذيل حديث از حضرت اميرمؤمنان (ع) نقل كرده است، يكى ديگر از ادله معتبرى است كه دلالت بر فراگير بودن احكام اسلام ـ كه در مقدمه اول ذكر شد ـ دارد؛ يعنى احكام اسلام چنان عام و فراگير است كه در هر موردى بدعتى قرار دهند، حكم خدا و سنّتى را كه پيامبر در آنجا قرار داده است، ترك خواهند كرد.

همچنين در موثقه سماعة بن مهران از امام صادق(ع) آمده است كه آن بزرگوار در ضمن حديثى فرمود:

... فكلّ نبي جاء بعد المسيح اُخذ بشريعته و منهاجه حتّى جاءمحمد (ص) فجاء بالقرآن و بشريعته و منهاجه فحلاله حلال إلى يوم القيامة و حرامه حرام إلى يوم القيامة. (١٩)

دلالت اين حديث نيز بر ابديت احكام و قوانين اسلام بسيار روشن است. در روايت «سلام بن المستشير» از امام باقر (ع) آمده است:

«قال جدّي رسول اللّه‌ (ص): أيّها الناس حلالى حلال إلى يوم القيامة و حرامي حرام إلى يوم القيامة، إلاّ و قدبيّنهما اللّه‌ عزّ وجلّ في الكتاب و بيّنتهما في سيرتي و سنّتي». (٢٠)

اين مضمون در نهج البلاغه نيز مذكور است و از واضحات نزد مسلمانان است. بادقت در اين مقدمه روشن مى‌شود كه خداوند متعال به وسيله پيامبر اسلام براى هميشه و تا اساس اسلام برپاست، حكم همه موضوعات را بيان فرمود و هيچ موردى پيش نمى‌آيد، مگر آنكه حكم دائمى آن را خداوند جعل و بيان كرده است و با اين بينش، ديگر حكومت اسلامى در جايگاه جعل احكام كلى براى تعيين تكليف

(١٩) همان، كتاب ايمان و كفر، باب الشرايع، ح٢.
(٢٠) وسايل الشيعه، ج٢٧، ص ١٦٩، باب ١٢.