٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٣ - قوانين ثابت و متغير آیة الله محمد مؤمن قمى

سيطره وجودى و مالكيتى ندارد، پس اين حق بالاستقلال براى هيچ كس ديگر نيست، مگر آنكه از ناحيه خداوند متعال به كسى چنين حقى اعطا شود كه در اين صورت، اطاعت اين شخص نيز لازم است و در واقع اطاعت او بالواسطه، اطاعت خداوند است. از طرف ديگر، چون همه انسان‌ها مخلوق و مملوك خدايند، بر آنان نيز لازم است از دستورهاى او سرنپيچند كه اگر سرپيچى كردند، مستحقّ مجازاتند.

مطالب مذكور در قرآن شريف و اخبار معصومان(ع) نيز به طور مكرّر و واضح ذكر شده است كه از باب نمونه به چند آيه اكتفا مى‌شود:

ـ { بديع السماوات و الارض أنّى يكون له ولدٌ و لم تكن له صاحبةٌ و خلق كلّ شيء و هو بكلّ شيء عليمٌ ذلكم اللّه‌ُ ربكم لا إله إلاّ هو خالق كل شيء فاعبدوه و هو على كلّ شيء وكيل } . (٢)

ـ { قل اللّه‌ خالق كلّ شيء و هو الواحد القهار } . (٣)

ـ { اللّه‌ خالق كلّ شيء و هو على كلّ شيء وكيل } . (٤)

ـ { قل أغيرَ اللّه‌ أبغي ربّاً و هو ربّ كلّ شيء } . (٥)

همان گونه كه ملاحظه مى‌شود، در هر چهار آيه اول، خداوند خالق تمام چيزها معرفى شده است؛ چرا كه آفرينش همه چيز از او و پيدايش همه چيز وابسته به اوست. جمله «و هو على كلّ شيء وكيل»، واگذار بودن قهرى امور همه چيز را به او مى‌رساند كه همان وابستگى اشياء به ذات اقدسش در بقا و در مقام پرورش است و به طور صريح در جمله «و هو ربّ كلّ شيء» اين معنا ذكر شده است كه


(٢) سوره انعام، آيات ١٠١ ـ ١٠٢.
(٣) سوره رعد، آيه ١٦.
(٤) سوره زمر، آيه ٦٢.
(٥) سوره انعام، آيه ١٦٤.