فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤١ - ماهيت حضانت و تعيين صاحبان آن (٢) رسول مزروعى
از طرف ديگر، كودك خصوصا در سال هاى اوليه نيازمند توجه و ابراز محبت و احساسات و بازى است (٢٨) و حتى رشد و شكوفايى تعقل او نيز مرهون گذراندن زندگى عاطفى و پراحساس است، نه زندگى خط كشى شده. اين دوران براساس روايات شريفه، همان هفت سال اوّل زندگى كودك است كه از آن به دوران سيادت كودك ياد شده است؛ (٢٩) بنابراين احقيت مادر براى حضانت كودك، با اين امر خطير نيز تناسب دارد.
شايان ذكر است كه نحوه برخورد و تربيت در هفت سال اوّل و دوم دوران كودكى، آن چنان در سرنوشت كودك مؤثر است كه در بعضى از روايات آمده است، اگر پس از گذشتن اين دو دوره فرزند رستگار نشد، ديگر اميد خيرى در او نيست. از يونس، از مردى به نقل از امام صادق (ع) آمده است:
دع ابنك يلعب سبع سنين و الزمه نفسك سبع سنين فإن أفلح و إلاّ فإنّه من [ ممّن] لا خير فيه؛ (٣٠)
بگذار پسرت هفت سال بازى كند و هفت سال پيوسته مراقب او باش، اگر رستگار شد (كه شد)، و گرنه خيرى در او نخواهد بود.
از يونس بن يعقوب به نقل از امام صادق (ع) آمده است :
امهل صبيك حتى يأتى له ستّ سنين ثمّ ضمّه إليك سبع سنين فأدّبه بأدبك فان قبل و صلح و إلاّ فخلّ عنه؛ (٣١)
(٢٨) ر.ك: فروع كافى، ج ٦، ص ٤٥و٤٦؛ من لايحضره الفقيه، ج ٢، ص ١٦١و١٥٨؛ وسائل الشيعه، ج١٥، مكتبة الاسلامية، ص ١٩٣ ـ١٩٥.
(٢٩) فروع كافى، ج ٦، ص ٤٥؛ من لايحضره الفقيه ، ج ٢، ص ١٥٨؛ وسائل الشيعه، ج٢١، باب ٨٣ از ابواب احكام الأولاد، ص٤٧٦، ح٧.
(٣٠) وسائل الشيعه، ج٢١، ص ٤٧٣، ح١ ؛ فروع كافى، ج٦، ص٤٦. در بعضى ديگر از روايات چنين تعبيرهايى براى پايان دوره سوم (هفت سال سوم) آمده است:(ر.ك: وسائل الشيعة، ح١، ح٢ ، ح ٤ و ٦ و ٧؛ من لايحضره الفقيه، ج ٢، ص ١٦١).
(٣١) وسائل الشيعه، ج١٥، ص١٩٣، ح٢، چاپ اسلاميه؛ فروع كافى، ج٦، ص ٤٦، ح٢.