فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٣ - ماهيت حضانت و تعيين صاحبان آن (٢) رسول مزروعى
موجب اختلاف در وظايف و تكاليف ميان زن و مرد در اسلام دانستهاند. مرحوم علامه طباطبايى در ذيل آيات ٢٢٨ تا ٢٤٣ از سوره بقره در بحثى علمى، ضمن بيان اشتراكات و اختصاصات مرد و زن آورده است:
احساسات لطيف مانند محبت و رقّت قلب و ميل به زيبايى و زينت در زن نسبت به مرد بيشتر است؛ آن گونه كه تعقل در مرد نسبت به زن بيشتر است. پس زندگى زن، زندگى اى احساسى است؛ همان طور كه زندگى مرد، زندگىاى تعقلى است و به همين جهت، اسلام در وظايف و تكاليف عمومى اجتماعى كه با يكى از اين دو چيز يعنى تعقل و احساس در ارتباط است، بين زن و مرد فرق گذاشته است. بدين جهت، به دليل احتياج مبرم به تعقل، ولايت و قضا و جنگ را مختص به مردان كرد، و امورى مانند حضانت و تربيت فرزندان و تدبير منزل را به زن سپرد و نفقه او را بر عهده مرد قرار داد. (٣٤)
سيد قطب نيز در تبيين آيه ٢٨٣ بقره آورده است:
مردان در اجتماع سالم اسلامى با كارها دست و پنجه نرم مىكنند و زن محتاج آن نيست كه براى زندگى و امرار معاش خود كار كند. او مجبور نخواهد شد تا براى به دست آوردن چند لقمه نان يا چند سكه، مادرى و زن بودن خودش را از دست بدهد و وظيفه واجب خويش را در تربيت و پرورش پربهاترين چيز براى آينده انسانيت، يعنى فرزندان شايسته و سازنده نسل آينده، وانهد. زن طبيعت نرم و تأثيرپذيرى دارد؛ چراكه وظيفه مهم مادرى چنين مىطلبد كه زن در برابر طفل خود سخت نباشد و به خواستههاى او كاملاً توجه كند و اين نشأت گرفته از فضل الهى بر طفل و مادر او است. (٣٥)
(٣٤) الميزان في تفسير القرآن، ج٢، ص ٢٧٥.
(٣٥) سيد قطب، التفسير في ظلال القرآن، ج ١، ص ٣٣٥.