٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٥ - ماهيت حضانت و تعيين صاحبان آن (٢) رسول مزروعى

مالك لأبيك» (١٥) نيز نمى‌خواهد چنين اصلى را بيان كند و اگر بيان امام صادق (ع) در اين روايت ملاحظه شود اين معنا بخوبى در آن روشن است. مرحوم علاّمه طباطبايى در ذيل «لاتضارّ والدة بولدها و لا مولودٌله بولده» آورده است:

از سخنان بسيار شگفت آن است كه برخى از مفسران گفته‌اند كه از اين جهت فرمود: «مولودٌ له» و نفرمود: «والد»، تا دانسته شود كه مادران هر چه مى‌زايند، براى مردان است؛ براى اينكه اولاد، براى پدران است و به همين جهت، هركسى به پدر خود نسبت داده مى‌شود، نه به مادر...، و گويا گوينده آن از صدر آيه و نيز از ذيلش غفلت كرده كه اولاد را به مادران نسبت داده و در صدر آن فرمود: «أولادهنّ» و در ذيل فرمود: «بولدها». (١٦)

ايشان در ادامه مى‌فرمايد كه «مولودٌ له» اشاره است به اينكه فرزند در امور


(١٥) محمدبن يحيى، از عبداللّه‌ بن محمد، از على بن حكم از حسين بن ابى علاء كه گفت: به امام صادق (ع) عرض كردم: آيا از مال فرزند بر پدر چيزى حلال است؟ فرمود: «قوته بغير سرف إذا اضطرّ إليه، قال: فقلت له: فقول رسول اللّه‌ للرجل الذى أتاه فقدم أباه، فقال له: أنت و مالك لأبيك؟ فقال: إنّما جاء بأبيه إلى النبيّ، فقال: يا رسول اللّه‌ هذا أبي و قد ظلمني ميراثي من أمّي فأخبره الاب أنّه قد انفقه عليه و على نفسه، فقال: أنت و مالك لأبيك و لم يكن عندالرجل شيء افكان رسول اللّه‌ يحبس الأب للإبن؟: (الكافي، ج ٥، ص ١٣٦، ح ٦)؛ در صورتى كه چاره‌اى نداشته باشد به اندازه خوراكش بدون زياده روى اشكالى ندارد، گويد: از او پرسيدم: پس اينكه رسول خدا فرمودند: «أنت ومالك لأبيك» چه مى‌شود؟ فرمود: موضوع اين بود كه فرزندى پدرش را به شكايت نزد رسول خدا (ص) آورده و گفت: اى فرستاده خداوند، اين پدر من است و در ميراث مادرم به من ستم كرده، پدر گفت: من آن را هزينه زندگى خود و او كردم. رسول خدا فرمود: «تو و هر چه دارى، از آن پدرت است و پدر مالى نداشت تا رسول خدا بستاند و به فرزند دهد، آيا آن حضرت، پدر را براى پسر به زندان مى‌افكند؟» چنان چه روشن است با توجه به توضيح امام صادق (ع) نسبت به سخن رسول اللّه‌ (ص) معلوم مى‌شود كه حضرت در روايت مذكور رابطه پدر با فرزندش را نظير مالك و مملوك قرار نداده است.
(١٦) علامه سيد محمدحسين طباطبائى، الميزان في تفسير القرآن، ج٢، جامعة المدرسين، ص ٢٤٠.