فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٨ - ماهيت حضانت و تعيين صاحبان آن (٢) رسول مزروعى
عمل كند، عبارت اند از:
ـ { الطلاق مرّتان فإمساك بمعروف أو تسريح بإحسان } ؛ (٢١)
طلاق، دو مرتبه است: بايد به طور شايسته همسر خود را نگاهدارى كند، يا با نيكى او را رها سازد.
ـ { و إذا طلّقتم النساء فبلغنَ أجلهنّ فامسكوهنّ بمعروف أو سرّحوهنّ بمعروف.. } . (٢٢)؛
و هنگامى كه زنان را طلاق داديد، و به آخرين روزهاى «عدّه» رسيدند، يا به طرز صحيحى آنها را نگاه داريد و يا به طرز پسنديدهاى آنها را رها سازيد.
بر اساس وحى، طلاق و رها كردن زن بايد بر پايه احسان و معروف باشد؛ همان گونه كه نگهدارى و داشتن همسر نيز بايد بر اساس معروف بوده باشد. مرحوم شيخ طوسى در ذيل اين آيه شريفه در بيان معروف مىفرمايد:
منظور از معروف، حقى است كه عقل يا شرع به جهت معرفت به صحت آن بدان فرا مىخوانند، بر خلاف منكر كه عقل يا سمع به سبب محال بودن معرفت به صحت آن، از آن گريزانند. پس آنچه معرفت به صحت آن جايز باشد، معروف و آنچه معرفت به صحت آن جايز نباشد، منكر است و مراد از معروف در اينجا اين است كه زن را بر وجهى كه خداوند مباح فرموده مانند قيام به آنچه براى زن واجب است مانند نفقه و حسن معاشرت و...، نگاه دارد و ضرر زدن به او مدّ نظر نيست . (٢٣)
روشن است كه در اينجا اگر قضاوت بر عهده خود ما بود، مىگفتيم جدا كردن كودك از مادر با توجه به شدت علاقه و ارتباط عاطفى او با فرزندش، معروف
(٢١) سوره بقره، آيه ٢٢٩.
(٢٢) سوره بقرة، آيه ٢٣١.
(٢٣) شيخ طوسى، التبيان في تفسير القرآن، ج ٢، ص ٢٥١.