فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٦ - ماهيت حضانت و تعيين صاحبان آن (٢) رسول مزروعى
اجتماعى ملحق به پدر است. (١٧) وى همچنين مىفرمايد:
اما اينكه چرا به جاى «والد» عبارت: «مولودٌ له» را به كار برده، اشاره به حكمت تشريع است؛ يعنى پدر از آن جهت كه فرزند براى او متولد مىشود و در بيشتر احكام زندگى اش ـ و نه در همه آنها ـ ملحق به اوست، ناگزير مصالح زندگى و لوازم تربيت او و از آن جمله پوشاك و نفقه مادرى كه او را شير مىدهد، به عهده اوست و بر عهده مادر اوست كه به پدرش ضرر نزند؛ چرا كه فرزند، براى پدرش متولد شده است. (١٨)
بعضى ديگر از مفسران نيز گفتهاند كه تعبير «المولودله» گويا به اين جهت است كه عواطف پدر را در راه انجام وظيفه در قبال كودكش بيشتر برانگيزد و گوشزد كند كه اگر هزينه كودك و مادر او در اين موقع بر عهده مرد گذاشته شده است، به اين جهت است كه فرزند ميوه دل اوست، نه فردى بيگانه. (١٩)
شايد گفته شود كه در آيه مورد بحث، علاوه بر انتساب كودك به پدر با تعبير «بولده» همانند تعبيرى كه براى انتساب كودك به مادر، با تعبير «بولدها» آمده است، با تعبير «مولودٌله» اين انتساب براى پدر مورد تأكيد و پافشارى قرار گرفته است و همين نكته مىتواند وجه تقدم پدر در حضانت باشد.
در جواب مىتوان گفت: «المولود له» در ابتداى آيه شريفه در عرض تعبير «أولادهنّ» آمده است و براى تأكيد بيشتر انتساب كودك به پدر نسبت به مادر نيست و تعبير «مولودٌله» در مقابل «اولادهنّ» اقوى در دلالت بر انتساب نيست.
اما در مورد «مولودٌله» مذكور در آخر آيه شريفه، اگرچه ظاهرا امكان داشت كه «والد» به جاى آن به كار رود، ليكن در وجه به كارگيرى «مولودٌله» مىتوان گفت :
اوّلاً، شدت شفقت و مهربانى مادر تكوينا و نوعا به گونهاى است كه نيازى به
(١٧)ـ همان
(١٨) همان، ص ٢٣٩.
(١٩) تفسير نمونه، ج ٢، ص ١٣٣، ذيل همين آيه.