بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٩٥ - ج) مرجعيت ولي فقيه در حکومت اسلامي
واجب يا حرام ميکند، يا واجبي را حرام، يا حرامي را مجاز ميکند. در تاريخ اسلام، نمونههاي بسياري را ميتوان يافت که مشهورترين آنها مسئلة تحليل خمس است و امامان معصوم(عليهم السلام) براي مدتي خمس را بر شيعيان تحليل کردند.[١] در تاريخ معاصر نيز ميتوان نمونههاي بسيار مهمي يافت که در ميان آنها حکم آيتالله مجاهد دربارة جهاد با روسها و حکم آيتالله ميرزاحسن شيرازي به تحريم تنباکو و حکم آيتالله ميرزا محمدتقي شيرازي به جهاد با قواي انگليس را ميتوان برشمرد که هريک از آنها تأثيرات ژرفي در تحولات تاريخ معاصر داشته است: تحريم تنباکو ايران را از چنگال استعمار رهانيد و بزرگترين ضربه را بر افسانة شکستناپذيري استعمار انگليس وارد کرد و حکم ميرزا محمدتقي شيرازي به استقلال عراق انجاميد.
به هر روي، حکم حکومتي حکمي است که حاکم اسلامي براي برطرف ساختن تنگناهاي فراروي حکومت و جامعة اسلامي، بر اساس مصالح و مفاسد موجود و در چارجوب احکام و قوانين کلي اسلامي صادر ميکند، و در اين رهگذار، ممکن است با حکم حاکم اسلامي بعضي از احکام فرعي تغيير يابند. البته با تأمل و دقت کافي روشن ميشود که در زمينة ترتب احکام ثانويه و نيز تزاحم احکام و احکام حکومتي تغيير در احکام، به تغيير در موضوعات باز ميگردد و به تبع تغيير در موضوعْ حکم تغيير ميکند.
ج) مرجعيت ولي فقيه در حکومت اسلامي
با توجه به جايگاه وليفقيه در نظام اسلامي و مشروعيت الاهي او براي تصدي
[١] محمدوسائل الشيعة، ج ٩، کتاب الخمس، ابواب قسمة الخمس، باب ٤، ص ٥٤٣ ٥٥٤.از مجموع روايات اين باب برميآيد که امامان معصوم(عليهم السلام) به طور موقت و در شرايط خاص خمس را بر شيعيان تحليل کردهاند.