بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٤١ - سيرة حيواني عالم نمايان خودپرست
کافران و دشمنان اسلام اصيلْ قابل قبول خواهد بود، اما اسلامي كه آزادي بيحد و حصر را برنميتابد و حتي براي تمام جزئيات رفتار انسان مقررات و قوانيني دارد و به انسان اجازه نميدهد هر سخني را بر زبان آورد يا هر سخني را بشنود، براي منحرفان و كساني كه از زير بار بندگي خدا شانه خالي ميكنند پذيرفتني نيست. از همين روي، بندگان شايسته و محبوب خداوند كه كاملاً تسليم اوامر و تكاليف الاهياند و هدفشان تقرب به خداوند است، بسيار اندکاند. اما در برابر، كساني كه تحت تأثير هواهاي نفساني و شيطان قرار ميگيرند و منافع پنداري خويش را بر مصالح واقعي ترجيح ميدهند و در غفلت از حق به سر ميبرند پرشمارند. همچنين فراواناند كساني كه دانش خويش را در خدمت خواستهها و هوسهاي خود قرار دادهاند و از علم به مثابة وسيلهاي براي رسيدن به موقعيتهاي اجتماعي و تأمين زندگي بهتر بهره ميبرند؛ كساني كه خداوند دربارة آنان ميفرمايد:
أَفَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ وَخَتَمَ عَلَى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ وَجَعَلَ عَلَى بَصَرِهِ غِشَاوَةً فَمَن يَهْدِيهِ مِن بَعْدِ اللَّهِ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ؛[١] آيا ديدي كسي را كه هوس خود را معبود خويش ساخته و خدا او را دانسته گمراه گردانيده و بر گوش او و دلش مُهر زده و بر ديدهاش پرده افکنده است؟ پس از خدا چه كسي او را هدايت خواهد كرد؟ آيا پند نميگيريد؟
نمونة آشكاري از اين افراد بلعم باعور است كه خداوند دربارة او فرمود:
وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِيَ آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَلَـكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الأَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِن تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَث...؛[٢] و بر آنان خبر آن كس (بلعم باعور) را برخوان كه
[١] جاثيه (٤٥)، ٢٣. [٢] اعراف (٧)، ١٧٥، ١٧٦.