بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٩٧ - پلوراليزم ديني و خاستگاه تاريخي آن

به زودي مسيحيت از صحنة روزگار ناپديد خواهد شد. به‌ويژه آنكه مسلمانان به دليل برخورداري از معارف قوي و محكم، در بحث‌ها و مناظره‌ها برتري خاصي دارند و بر خصم خود فايق مي‌آيند، در حالي که مسيحيان مطالب بسيار ضعيفي دارند و اعقتاداتشان سست و بي‌اساس است. مسيحيان هنگامي که ديدند با مطرح شدن معارف اسلام و مقايسة محتواي قرآن با محتواي تورات و انجيل، هرکس وجدان سالم و عقل سليم داشته باشد اسلام را ترجيح خواهد داد به هراس افتادند. حال با وجود چنين برتري‌هايي در اسلام، طبيعي است که مسيحيت در مقابل اسلام رنگ ببازد و اگر بنا باشد دربارة مواضع هر دو دين بحث شود و بين آنها مقايسه صورت گيرد، اغلب مردم اسلام را برمي‌گزينند. همين امر موجب شد که شوراي کليسا براي حل مشکل ضعف مسيحيت در برابر اسلام به بحث و بررسي پرداخته، به گونه‌اي اعلام کند که دين اسلام نيز يک دين بزرگ و مورد احترام است. شوراي کليساي کاتوليک اين موضوع را به طور رسمي از جانب پاپ اعلام کرد و بدين ترتيب مسيحيت را نجات داد.

آنان ديدند که اگر وضع به همين صورت ادامه يابد، مسيحيت از بين مي‌رود، و از اين روي، اسلام را يک دين بزرگ و قابل قبول خواندند تا مسيحيت نيز به منزلة قرين و همتاي آن باقي بماند؛ زيرا پيش‌بيني مي‌كردند ادامة چنين وضعي به شکست کامل مسيحيت خواهد انجاميد. بنده خود کساني را ديده‌ام که با وجود آنکه مسيحي هستند، مي‌گفتند اسلام نيز دين بسيار خوبي است. حتي برخي از آنان اعتراف مي‌کردند که اسلام دست‌كم در برخي جنبه‌ها از مسيحيت بهتر است، اما با اين حال مسيحي باقي مانده‌ بودند.

اين دليل‌ها يا انگيزه‌ها موجب شد که مسيحيان تعدد اديان صحيح را بپذيرند. البته بيشترين تضاد بين اسلام و مسيحيت بود، ولي در ديگر موارد نيز کشمکش و تضاد وجود داشت. سپس اين پرسش و شبهة شکننده و جدي را مطرح کردند که چرا بايد