بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٤٩ - پيراستن خداوند از ظلم در بستر آزمون بندگان

پيراستن خداوند از ظلم در بستر آزمون بندگان

أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَعَاذَكُمْ مِنْ أَنْ يَجُورَ عَلَيْكُمْ وَ لَمْ يُعِذْكُمْ مِنْ أَنْ يَبْتَلِيَكُمْ وَ قَدْ قَالَ جَلَّ مِنْ قَائِلٍ «إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ وَإِن كُنَّا لَمُبْتَلِين».[١]

حضرت در سخن خويش ساحت الاهي را از ظلم به بندگان بَري مي‌دانند. نفي ظلم از خدا بِدان روست که علت ظلم در خداوند وجود ندارد؛ زيرا ظلم يا از احتياج برمي‌خيزد، و خداوند متعال غني مطلق است و نيازي ندارد تا براي آن مرتکب ظلم شود، يا ظلم براي به دست آوردن سود و منفعت است، و خداوند منزه از آن است که در پي سودي باشد و در راه تأمين آن بر بندگان ظلمي روا دارد، همچنين ظلم مي‌تواند از جهل برخيزد و بديهي است که خداوند عالم مطلق است و بر همة حقايق احاطه دارد، يا اينکه ظلم ناشي از خودخواهي است، و همة کمالات در خداوند جمع است و احساس حقارت در او نيست تا با خودخواهي درصدد جبران آن برآيد. بدين ترتيب، ساحت خداوند از هر عيب و نقصي منزه است، و از اين روي، مرتکب ظلم نمي‌شود. آيات قرآن نيز بر عدل الاهي و نفي ظلم از ساحت ربوبي گواهي مي‌دهند. براي نمونه خداوند مي‌فرمايد:

وَأَنَّ اللّهَ لَيْسَ بِظَلاَّمٍ لِّلْعَبِيدِ؛[٢] و خدا به بندگان ستمگر نيست؛

إِنَّ اللّهَ لَا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئاً وَلَـكِنَّ النَّاسَ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ؛[٣] به‌راستي خدا بر مردم هيچ ستم نمي‌کند، بلکه مردم بر خود ستم مي‌کنند.

خداوند به بندگان خود ظلم و ستم نمي‌کند، اما وعده نداده که آنان را نيازمايد، و آزمايش، سنت قطعي و ثابت خداوند است که در زمينة ارتکاب افعال اختياري و