بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٣٤ - شرک شيطان در ربوبيت تشريعي

تنها به ثنويان نسبت داده شده که قائل به دو خالق بوده‌اند و شرور را مخلوق خداي ديگري جز خداي خير مي‌دا‌نسته‌اند.

شرک شيطان در ربوبيت تشريعي

آن‌گونه كه از قرآن کريم و روايات برمي‌آيد، شيطان شقي‌ترين و بدترين خلايق است و خداوند او را مشمول لعنت ابدي خود قرار داده است:

وَإِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلَى يَوْمِ الدِّينِ؛[١] و همانا لعنت من تا روز حساب و پاداش بر توست.

اما شيطان منکر توحيد در خالقيت نبود، و يگانگي خداوند را باور داشت. از اين روي، وقتي خداوند به او فرمود: چون به تو فرمان دادم که بر آدم سجده کني چه چيز تو را از اين کار بازداشت، شيطان گفت:

أَنَا خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِي مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِينٍ؛[٢] من از او بهترم، مرا از آتش آفريدي و او را از گِل.

شيطان افزون بر اينكه توحيد در خالقيت را قبول داشت و جز خداوند به خالق ديگري عقيده نداشت، ربوبيت تکويني خداوند را نيز باور داشت و تدبير و ادارة تکويني همه چيز را در اختيار او مي‌دانست. از اين روي، به پروردگار خويش گفت:

رَبِّ فَأَنظِرْنِي إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ؛[٣] پروردگارا، پس مرا تا روزي که برانگيخته خواهند شد مهلت ده.