بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٦١ - سرپيچي مسلمانان سست عنصر از دستورات رسول خدا(صلى الله عليه وآله)

يَلْقَوْنَهُ بِمَا أَخْلَفُواْ اللّهَ مَا وَعَدُوهُ وَبِمَا كَانُواْ يَكْذِبُونَ؛[١] و از آنان کساني هستند که با خدا پيمان بستند که اگر ما را از فزوني و بخشش خود بدهد هر آينه صدقه [زکات] دهيم و از نيکان و شايستگان باشيم. پس چون از فضل خويش بديشان داد به آن بخل ورزيدند و [به پيمان] پشت کرده، روي برگردانيدند. پس در دل‌هاي آنان تا روزی که به ديدار او رسند [مرگ يا رستاخيز] دورويي از پي در آورد، از آن روي که با خداي در آنچه پيمان بسته بودند خلاف کردند و بدان سبب که دروغ مي‌گفتند.

در تفسير مجمع البيان آمده است كه برخي گفته‌اند اين آيات دربارة يكي از انصار به نام ثعلبة بن حاطب نازل شده است. وي از رسول خدا(صلى الله عليه وآله) خواست که دعا کند خدا مالي به او روزي فرمايد. رسول خدا(صلى الله عليه وآله) به او فرمودند:

ة شکرش برآيي بهتر است از مال فراواني که نتواني شکرش را به جای آوری. آيا رسول خدا براي تو اسوه نيکويي نيست [تا بديشان تأسي جويي]؟ قسم به آن خدايي که جانم در کف قدرت اوست، اگر بخواهم و اراده کنم کوه‌ها برايم طلا و نقره مي‌شوند [ولکن نمي‌خواهم].

پس از مدتي دوباره نزد آن حضرت آمد و عرض کرد: يا رسول‌الله، از خدا بخواه مرا مالي روزي فرمايد. قسم به آن خدايي که تو را به حق و رسالت مبعوث کرد، اگر مال به من روزي کند، من حق همة صاحبان حق را مي‌پردازم. حضرت فرمود:

الَلَهُّمَ اَرزُقْ ثَعَلَبَةَ مَالاً؛ بارالها ثعلبه را مالي روزي فرما.

ثعلبه گوسفندي خريد و گوسفند زادوولد فراوان کرد، چنان‌که در مدينه جايي براي