بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢١٩ - کفر؛ عامل برانگيختن خشم خدا و حرمان از عفو او

واسطه شفاعت وارد بهشت مي‌شود. به هر روي، مؤمنْ مخلّد در دوزخ نخواهد بود و اگر از گناه پاک نشود، سرانجام به شفاعت رسول اکرم(صلى الله عليه وآله) و اهل‌بيت آن حضرت(عليهم السلام) بخشيده مي‌شود. بر اساس روايتي که شيعه و اهل‌سنت به اتفاق نقل کرده‌اند، رسول خدا(صلى الله عليه وآله) فرمود:

إدَّخَرْتُ شَفَاعَتي لِأهْلِ الْکَبَائِرِ مِنْ أمَّتي؛[١] شفاعتم را بر گناهکاران از امتم ذخيره کرده‌ام.

بر اين اساس، ملاک محبوب گشتن نزد خداوند ايمان ثابت است، نه ايماني متزلزل که پس از مدتي از بين مي‌رود، و محبوب‌تر گشتن نزد خداوند به قوت ايمان انسان بستگي دارد. هرچه بر مراتب ايمان انسان افزوده شود، نزد خداوند محبوب‌تر مي‌گردد، تا به مرحله‌اي برسد که هيچ گناه و لغزشي از او سرنزند و افزون بر آن، ديگران را نيز هدايت کند. در اين صورت، وي برترين و محبوب‌ترين بندگان نزد خداوند خواهد بود.

کفر؛ عامل برانگيختن خشم خدا و حرمان از عفو او

ملاک مبغوض گشتن نزد خداوند کفر و شرک است. اگر کسي سال‌ها باايمان زندگي کند، اما سرانجام کفر ورزد و كافر از دنيا رود، مشمول عفو و بخشش خداوند نخواهد شد و همواره گرفتار عذاب الاهي خواهد بود:

إِنَّ اللهَ لا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذ‌ٰلِكَ لِمَن يَشَاء وَمَن يُشْرِكْ بِاللهِ فَقَدِ افْتَرَىٰ إِثْمًا عَظِيمًا؛[٢] خداوند اين ‌را که به او شرک ورزند نمي‌آمرزد، و آنچه را که فروتر از آن باشد (غيرشرک) بر آن‌‌كس كه بخواهد مي‌آمرزد؛ و هرکه به خدا شرک آرد، پس با دروغي که بافته گناهي بزرگ مرتكب شده است.