بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٦ - ب) کاربرد تشريعي شهوت و مصاديق نکوهيدة آن در قرآن

سيم و اسب‌هاي نشاندار و دام‌ها و کشتزار[ها] براي مردم آراسته شده است، [ليکن] اينها برخورداريِ زندگي اين جهان است، و سرانجام نيک نزد خداست.

در اين آيه، دلبستگي به لذت‌ها و خواسته‌هاي دنيوي و آراستنِ خود بدآن‌ها نکوهش شده است؛ زيرا دلبستگي به دنيا و لذت‌هاي آن موجب مي‌شود که انسان تمام همت و تلاش خود را صرف متاع ناچيز دنيا سازد و به جاي پرداختن به آخرت که مقصد اصلي است، متاع دنيا را که تنها مقدمه و وسيله‌اي براي رسيدن به رضوان و قرب الاهي است، مقصد و تأمين کنندة نياز‌هاي برين و کمال خويش بپندارد و در نتيجه از رسيدن به مقصد اصلي و سعادت ابدي خويش باز ماند. پس آنچه خداوند نکوهيده است، دلبستگي و اصالت دادن به لذت‌ها و خواستني‌هاي دنيا و غفلت از مقصد ابدي و نهايي است؛ وگرنه گرايش و ميل به لذت‌هاي دنيا، کششي طبيعي و غريزي است که از بستر آن انسان به تأمين نيازهاي ضروري خود مي‌پردازد.

وقتي انسان گرسنه شود و نياز به غذا در او پديد آيد، به صورت طبيعي و غريزي ميل به غذا براي رفع گرسنگي در او پديد مي‌آيد. همچنين وقتي نياز جنسي يا ديگر نياز‌ها در انسان احساس و برانگيخته مي‌شود، غريزة خاصي وي را به سوي آن نيازها مي‌کشاند. به ديگر سخن، تمايل به لذت‌هاي دنيا، خود، نه‌تنها نکوهيده نيست، بلکه چون زمينة تأمين نياز‌هاي ضروري دنيوي را فراهم مي‌آورد و موجب فراهم آمدن امکان تداوم حيات، سلامتي، آمادگي براي انجام تکاليف الاهي و دستيابي به مقصد اصلي مي‌شود، پسنديده و ارزشمند است. آنچه مهم و مورد نظر خداوند است، ترجيح ندادن لذت‌هاي زوال‌پذير دنيا بر لذت‌هاي پايدار آخرت است. از اين روي، خداوند براي بيان تقدم و برتري نعمت‌ها و لذت‌هاي آخرت بر دنيا، در آية بعد، لذت‌هاي آخرت را وصف مي‌کند تا انسان‌هاي مؤمن، حسابگر و هوشمند به مقايسة آنها با لذت‌هاي فاني دنيا بپردازند و وقتي دريافتند که نسبت دنيا و لذت‌هاي آن با آخرت و