بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٨١ - شبهه همسان انگاري سنت گذاري با بدعت و پاسخ آن

اين نوآوري‌ها به هيچ وجه، به دلخواه و از سَرِ هوا و هوس و تحت تأثير جو اجتماعي و سياسي و با هدف تحريف و تغيير احکام الاهي صورت نمي‌گيرد و چون هدف از آنها تبيين احکام الاهي و استخراج حكم از منابع است، مورد تأييد پيشوايان معصوم ما(عليهم السلام) قرار گرفته‌اند و آنان مخالفت با اين نوآوري‌ها و فتواها را به شدت نکوهش كرده و در حد شرک و کفر دانسته‌اند. امام صادق(عليه السلام) دربارة مراجعه به فقها فرموده‌اند:

يَنْظُرَ انِ [إلى] مَنْ كَانَ مِنْكُمْ مِمَّنْ قَدْ رَوَى حَدِيثَنَا وَ نَظَرَ فِي حَلَالِنَا وَ حَرَامِنَا وَ عَرَفَ أَحْكَامَنَا فَلْيَرْضَوْا بِهِ حَكَماً فَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَاكِماً فَإِذَا حَكَمَ بِحُكْمِنَا فَلَمْ يَقْبَلْهُ مِنْهُ فَإِنَّمَا اسْتَخَفَّ بِحُكْمِ اللَّهِ وَ عَلَيْنَا رَدَّ وَ الرَّادُّ عَلَيْنَا الرَّادُّ عَلَى اللَّهِ وَ هُوَ عَلَى حَدِّ الشِّرْكِ بِاللَّهِ؛[١] نظر کنند به شخصي از خود شما که حديث ما را روايت کند و در حلال و حرام ما نظر افکند و احکام ما را بفهمد. پس به حکميت او راضي شوند. همانا من او را حاکم شما قرار دادم، اگر بنابر دستور ما حکم کند و يکي از آنها از او نپذيرفت، همانا حکم خدا را سبک شمرده و ما را رد کرده است و آنكه ما را رد کند خدا را رد کرده و اين در حد شرک به خداست.

شبهه همسان‌انگاري سنت‌گذاري با بدعت و پاسخ آن

از فرمايش‌هاي امير مؤمنان(عليه السلام) در نهج البلاغه و ديگر روايات که در آنها بدعت نکوهيده و در حد شرک و کفر معرفي شده است برمي‌آيد که پايه‌گذاري سنت و روش جديد در اسلام بدعت، حرام و کفر، و ترويج آن در جامعه ناپسند و حرام است و سنت‌گذار نيز کافر به شمار مي‌آيد. آن‌گاه برخي روايات پايه‌گذاري سنت نيکو را ستوده‌اند؛ چنان‌كه رسول خدا(صلى الله عليه وآله) مي‌فرمايد: