بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٤٨ - ضرورت اهتمام به معارف حقيقي دين

سخنان امير مؤمنان(عليه السلام)، در اين خطبه روبه‌رو مي‌شويم، بايد خود را مخاطب آنها بدانيم. چون اين سخنان جز در مواردي که از طرق علمي ثابت شود تقييد و تخصيص خورده‌اند و قرايني قطعي بر اختصاص آنها به شرايط خاص يا افراد خاصي وجود داشته باشد عام و مطلق‌اند و همة موقعيت‌ها، زمان‌ها و افراد را فرا مي‌گيرند.

شناخت عام و خاص، مطلق و مقيد و ناسخ و منسوخ روايات و گزارهاي ديني اهميت ويژه‌اي دارد؛ تا آنجا که فقها و علماي بزرگ سال‌ها از عمر خود را صرف شناسايي اين امور کرده‌اند و با تلاش‌هاي طاقت‌فرساي خود کوشيده‌اند تا ميراث گران‌قدري از معارف و فقه اهل‌بيت(عليهم السلام) را در اختيار ما بگذارند. دربارة عظمت تلاش آنان و جديتشان در فراگيري آن معارف ناب، داستان‌هاي عجيبي نقل شده است. از جمله دربارة مرحوم صاحب جواهر(رحمه الله)، که يکي از ارکان فقه و فقاهت است و همة فقيهان عصر بر سر خوان نعمت او نشسته‌اند و از ذخيرة بزرگ و جاودانه علمي او بهره‌ها برده‌اند، در جايي از کتاب سترگ خويش نوشته است: امشب فرزند من جوان‌مرگ شد و از دنيا رفت. قرار شده جنازة ايشان تا صبح در منزل بماند و فردا مراسم تغسيل، تکفين و تشييع و خاکسپاري انجام گيرد. خواستم خدمت بزرگي در حق او انجام دهم و بزرگ‌ترين ثواب و هديه را نثار روحش سازم. با خود انديشيدم و به اين نتيجه رسيدم که بزرگ‌ترين و باارزش‌ترين کار، نگارش کتاب جواهر است. از اين روي از شب تا صبح بر بالين جنازة او به نگارش مباحثي از جواهر پرداختم و ثواب آن را به روحش هديه کردم.

بنابراين شايسته است که مردم معارف و احکام دين را از علماي راستين، که با خلوص و وسواس و احتياط بسيار و به‌دور از هوا و هوس و منافع شخصي معارف و احکام دين را استخراج کرده‌اند، بياموزند و سراغ کساني نروند که از تقوا بهره‌اي ندارند و اسير وسوسه‌هاي شيطان‌اند و به‌ظاهر خود را عالم ناميده‌اند.