ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٢٥٣ - ٤٤ - كتاب قضاء و شهادات هفده آيه

* ( أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلالًا بَعِيداً ) * .
مراد از « طاغوت » كسى است كه بباطل حكم كند و از اين روى اين عنوان بر او گفته شده كه در طغيان افراط كرده از على ( ع ) روايت شده كه گفته است « كل حاكم يحكم به غير قولنا اهل البيت فهو طاغوت » آنگاه آيهء فوق را خوانده است .
و بروايت ابو بصير حضرت صادق ( ع ) گفته است :
« يا ابا محمد لو كان لك على رجل حق فتدعوه إلى حاكم اهل العدل فيابى عليك الا ان يحاكمك و يرافعك إلى حاكم الجور فانه ممّن حاكم إلى الطاغوت و هو قول الله عز و جل * ( أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ . . ) * الآيه و باز آن حضرت گفته است « و إياكم و ان يحاكم بعضكم بعضا إلى اهل الجور و لكن انظروا إلى رجل منكم يعلم شيئا من قضايانا فاجعلوه بينكم قاضيا فانى قد جعلته قاضيا فتحاكموا اليه » .
١١ - آيهء ١٩ از سورهء ٣٨ ( ص ) - * ( . . وَشَدَدْنا مُلْكَه وَآتَيْناه الْحِكْمَةَ وَفَصْلَ الْخِطابِ . . ) * .
فاضل مقداد پس از نقل دو قول ، در بارهء معنى « فصل الخطاب » ( يكى اين كه عبارتست از : كلامى كه حق را از باطل و صحيح را از فاسد جدا سازد خواه به امور قضائى مربوط باشد يا به غير آن . دوم اين كه عبارتست از : كلامى كه فصل و وصل در آن به جاى خود باشد بنقل زمخشرى كلام على عليه السّلام « البينة على من ادعى و اليمين على المدعى عليه » چون هر دو طرف دعوى را از هم جدا مىسازد از قبيل فصل خطابست ) چنين افاده كرده است :
« نخستين كسى كه اين حكم را داده داود پيغمبر بوده راوندى و غير او در اين قصه چيزهايى ياد كرده‌اند كه چون به فقه ارتباط ندارد نياورديم ليكن در كتاب