ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٥٣ - ٦ - كتاب حج شامل سه نوع ١ - وجوب حج مبني بر دو آيه

٦ - كتاب حج در اين كتاب زير عنوان سه نوع بحث به عمل آمده و آيات مربوط بهر نوع جداگانه نقل و مورد بحث شده است .
نوع اول تحت « نوع اول » كه در بارهء وجوب حج عنوان شده دو آيه ياد گرديده است :
١ - آيات ٩٦ و ٩٧ ، از سورهء آل عمران * ( إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً ) * . . تا . . * ( فَإِنَّ الله غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ ) * .
اين آيه نيز در جلد اول آورده شده و در بارهء بعضى جهات آن جهاتى ياد گرديده است اكنون از جهات فقهى مستفاد از آن ، كه در اين موضع شش مسأله آورده شده ، دو جهت ياد مىگردد : يكى اين كه در مقصود از « استطاعت » ( پس از اتفاق بر اين كه امن بودن راه و وسعت زمان و سلامت از مرض كه از سفر مانع باشد در آن شرط است ) اختلاف است كه آيا استطاعت بمال است ( چنان كه شافعى گفته و از اين رو استنابه را بر كسى كه خودش زمين گير باشد ليكن بتواند اجرت بدهد و نائب بگيرد واجب قرار داده ) يا به بدنست ( چنان كه مالك گفته و بدين جهت حج را بر كسى كه قدرت داشته باشد پياده برود و در راه كاسبى كند واجب دانسته ) يا بمال و بدن هر دو است ( چنان كه ابو حنيفه و علماء مذهب شيعه گفته‌اند بنا بر اين جز بر كسى كه زاد و راحله و مخارج رفتن و برگشتن زائد از حوائج اصلى و نفقهء عيال تا هنگام بازگشت داشته باشد واجب نيست ) دوم اين كه وجوب حج ، به حكم حمل مطلق بر اقل مراتب ، در همهء عمر يك بار و وجوب آن بر فور است .