ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٢٦٤ - ٤ - يادآوري چند مطلب الف - مجموع كتابهاي فقهي و مجموع آيات آن كتب
با انسان و بيان منحصر بودن دعوت او است به كارهاى سوء و فحشاء چه او از انسان كار خير نمىخواهد بلكه كارهايى كه براى انسان بد است و بدين يا به دنياى او زيان دارد از او مىخواهد يا فحشاء از او طلب مىكند .
« بعضى فحشاء را بمعنى زنا دانستهاند و به گفتهء بعضى فحشاء چيزيست كه عقل آن را انكار كند و شرع زشت و ناپسندش شمرد . . و معنى * ( أَنْ تَقُولُوا عَلَى الله . . ) * تا آخر » اينست كه شيطان شما را دعوت مىكند كه نسبت دهيد چيزهايى را كه نمىدانيد به خدا و بگوييد خدا چنين و چنان گفته است مانند اين كه با ندانى بگوييد اين حلالست و آن حرام و مانند اين كه آن چه را خدا حلال كرده بر خود حرام كنيد و بر عكس و اين نسبت جاهلانه به هوى و هوس و خود پسندى باشد .
« پس آيه دلالت كند بر اين كه نسبت چيزى به خدا با ندانستن آن ، خواه از قبيل اطلاق اسم و لفظى باشد بر او يا از قبيل توصيف ذات او باشد به وصفى ، حرامست بلكه دور نيست كه اعتقاد آنها هم ، گر چه به زبان آورده نشود ، حرام باشند .
« و هم حرامست بيان احكام شرعى بدون علم به آنها پس اگر كسى مجتهد نباشد و از كتب يا مشايخ و اساتيد نقل نكند بلكه از خود بگويد فلان چيز حرام يا مكروه يا واجب يا مستحب يا مباحست كارى حرام كرده چنان كه امروز شايعست پس آن چه اكنون ميان طلاب ، متداول و معمول گشته اگر قرينهاى در ميان نباشد كه نقل از كتاب يا از استادى را برساند عملى است حرام بلكه با وجود قرينه هم احتياط در اينست كه بنقل از كتاب يا استادى تصريح كند و بر قرينه اعتماد نكند . . » ٨ - آياتى كه بر حجت بودن خبر واحد به آنها استناد و استدلال شده از قبيل آيهء « سؤال » ، آيهء « كتمان » ، آيهء « نفر » و آيهء « نبأ » * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا . . ) * الآيه - آيهء ٥ از سورهء ٤٩ حجرات ) .