ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٢٠٢ - ٤٠ - كتاب مطاعم و مشارب ، تحت سه قسم استيفاء بحث شده است ١ - اصالت اباحه اشيائي كه نافع و بي مفسده است سه آيه

و زيان باشد و در اينجا مراد همان معنى اول است . كلمهء « خبيث » در برابر طيّب بهر يك از چهار معنى به كار مىرود .
فوائد چهار گانه كه در ذيل اين آيه آورده شده اينست :
فائدهء اول ظاهر آيه بطور اجمال بر اباحهء انتفاع اشياء مستلذّه دلالت دارد و بيان آن در آيات ديگر يا در سنت است .
فائدهء دوم اگر از كلمهء طيّب ارادهء معنى چهارم احتمال داده شود آيه دلالت مىكند بر تحريم آن چه موجب آزارى در بدن باشد از قبيل مرض و هلاك يا آزارى در نفس از قبيل زائل شدن عقل يا صدمه يافتن چيزى از ادراكات بنا بر اين اگر چيزى اندكش بدن را صدمه نزند مقدارى كه صدمه و اذيت را موجب شود حرام است نه كمتر از آن اما آن چه موجب صدمه عقل است به حكم لزوم محافظت بر عقل كم و زيادش حرام است تا مبادا اگر كمش اجازه شود شهوت نفس استهتار و عدم مبالات را موجب گردد و در نتيجه به مقدار مضرّ و موذى و مزيل برسد .
فائدهء سيم گفته شده است خدا هر شريعتى را بحفظ و نگهبانى پنج چيز حفظ مىكند :
١ - حفظ نفوس از راه تشريع قصاص .
٢ - حفظ دين از راه تشريع عقاب مرتدّ .
٣ حفظ نسب از راه تحريم زنا و تشريع حدّ .
٤ حفظ اموال از راه تضمين غاصب و سارق و تعزير اول و قطع دست دوم .
٥ - حفظ عقول از راه تحريم مسكرات و ايجاب حد بر شارب آنها .
فائدهء چهارم از « ما » در كلمهء * ( « مِمَّا فِي الأَرْضِ » ) * عموم ، مفهوم است پس نبات و حيوان و معدن را شامل است مگر در مواردى كه در كتاب يا سنت به تحريم ، حكم شده باشد .
٣ - آيهء ١٧٢ ، از سورهء بقره * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ وَاشْكُرُوا لِلَّه إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاه تَعْبُدُونَ ) * .