ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٢٠٣ - ٤٠ - كتاب مطاعم و مشارب ، تحت سه قسم استيفاء بحث شده است ١ - اصالت اباحه اشيائي كه نافع و بي مفسده است سه آيه
محقق اردبيلى چنين افاده كرده است « مضمون اول اين آيه نزديك است به آيهء پيش جز اين كه اين آيه به اعتبار مخاطب ، خاصّ است و به اعتبار متعلق اكل ، عام چه اين آيه آن چه را از زمين خارج مىگردد نيز شامل است و امر براى ترغيب يا براى اباحهء خوردن هر چيزى است كه مؤمنان آن را لذيذ و طيّب شمرند و خبيث ندانند و طبع ايشان از آن نفرت نداشته باشد و عقلشان به قبح اكل آنها جازم نباشد از قبيل خون و بول و منى و حشرات و نظائر آنها .
« چيزهاى طيّب ، پاك نيز هست زيرا نجس خبيث است و آن را طيب نمىشمرند پس بر اباحهء خوردن هر چيز كه عقل آن را طيب مىشمرد و ضرر و نجاست و خبثى در آن نمىبيند و به نام رزق آدمى زادگان خوانده مىشود و در مقام اكل بدان منتفع مىگردند اين آيه دلالتش صريحتر است از آيهء پيش و فهم اين كه اشياء بر اصل حليت است از اين آيه اولى است تا از آيهء پيش . . » محقق اردبيلى پس از اين كه آيهء ٩٠ از سورهء مائده * ( وَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ الله حَلالًا طَيِّباً . . ) * و هم آيه ٨٩ از همان سوره * ( . . لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما أَحَلَّ الله لَكُمْ ) * « را بعنوان آيهء چهارم براى اين قسم آورده و تشريح كرده چنين افاده نموده است :
از جمله آياتى كه بر اصالت اباحهء هر چيز قابل انتفاع است دلالت دارد آيهء ٥٥ و ٥٦ از سورهء طه مىباشد : * ( الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ مَهْداً وَسَلَكَ لَكُمْ فِيها سُبُلًا وَأَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ . ماءً فَأَخْرَجْنا بِه أَزْواجاً مِنْ نَباتٍ شَتَّى كُلُوا وَارْعَوْا أَنْعامَكُمْ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لأُولِي النُّهى ) * مىباشد .
اين آيات را تجزئه و هر قسمتى را تفسير و بر مقصود تطبيق كرده و بخصوص در ذيل جملهء اخير راجع بوجود صانع و صفات ثبوتى او تفصيلى زيادتر داده از آن پس چنين افاده كرده است « پس در اين آيه و آيات پيش دلالت است بر اين كه زمين و آب ، همه آنها براى هر انسانى مباح است و همه مىتوانند براى خود و چهارپايان خود در آب و زمين تصرف كنند . . » آنگاه افاده كرده است « و در قول خداى تعالى ( آيهء ١٥٩ از سورهء بقره ) * ( إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلافِ اللَّيْلِ وَالنَّهارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِما يَنْفَعُ النَّاسَ وَما أَنْزَلَ الله مِنَ السَّماءِ مِنْ ماءٍ فَأَحْيا بِه الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَبَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّياحِ ) *