منطق دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٢٠ - باز نمودن جنس و نوع و فصل و خاصه و عرض

پس حيوان- و گونه- و شمار- و مردم، اندر جواب چه چيزى‌ [١] اين چيزها افتد [٢]. و بتازى اين‌ [٣] را جواب ماهو خوانند.

و يكى آن بود- كه چون از كدامى هر يكى بپرسى‌ [٤] اندر خوديش جواب آن بود؛ چنان كه بپرسى‌ [٥]- كه مردم كدام‌ [٦] حيوان است؟ گويند [٧] كه ناطق. پس ناطق‌ [٨] جواب كدامى مردم بود. و بتازى‌ [٩] جواب اى شي‌ء گويند. و چنان كه بپرسند- كه: [١٠] چهار كدام شمارست؟ گويند آن كه بدو بار [١١] نيمه كردن بيكى رسد.

[١] - بى: چه- م- ك،- چيزى از- ط،- چه چى- كب،

[٢] - افتند- ه.

[٣] - بى: اين- ق.

[٤] - هر يك الخ- خ م،- هر يكى پرسى- د.

[٥] - اندر ذات خويش- خ ل،- ط،- اندر خود پس (ط: يش) الخ- ه،- اندر ذات خود پس الخ- خ ه- د،- اندر ذات خوديش الخ كب بى: «اندر خوديش» تا «كه بپرسى» م- ك- ل.

[٦] - بى: گويند- ك،- بى: كه- ه- ط- آ.

[٧] - از قول مصنف «يكى ذاتى و دوم عرضى» تا اينجا يك برگ از نسخه ن افتاده است.

[٨] - بى: ناطق- آ- ط،- بى: پس ناطق- م ك-- كب.

[٩] - بتازى اين ذاتى را- ن.

[١٠] - بى: كه- ل- و همچنين زمانى كه پرسى- ن.

[١١] - بى‌آنكه:- آ،- آنكه بدو پاره- ل،- آنكه بدو بار پاره- ق،- آن شمارى كه بدو بار- ن.